Từ tháng 6, nghệ sĩ và KOL sai phạm sẽ đối mặt với "danh sách đen"

Sáng ngày 22/5, tại TPHCM đã diễn ra Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Tại sự kiện này, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (PTTH-TTĐT) - đã công bố một sáng kiến mới mang tên "danh sách đen". Đây là giải pháp được thiết lập nhằm áp dụng chế tài xử lý nghiêm khắc đối với những người nổi tiếng, các KOL (người có sức ảnh hưởng, dẫn đầu xu hướng) khi họ có hành vi vi phạm pháp luật hoặc đi ngược lại các quy tắc ứng xử, chuẩn mực đạo đức xã hội.

Biện pháp này cũng trực tiếp giải đáp những băn khoăn của công chúng về trường hợp nghệ sĩ sử dụng chất ma túy nhưng chỉ bị xử phạt hành chính. Ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh, Bộ Quy tắc ứng xử sẽ tập trung vào cơ chế hạn chế hợp tác đối với những cá nhân sai phạm nhằm tạo ra sức răn đe mạnh mẽ.

Về phương thức vận hành, khi phát hiện nghệ sĩ hoặc KOL có hành vi vi phạm, Cục PTTH-TTĐT sẽ chủ động phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn để thảo luận và đi đến thống nhất. Sau đó, cơ quan chức năng sẽ gửi thông tin chính thức tới các hiệp hội, doanh nghiệp cùng các nhãn hàng nhằm khuyến nghị họ cân nhắc, hạn chế hợp tác với các cá nhân sai phạm này trong một khoảng thời gian nhất định.

Hệ thống "danh sách đen" mới này sẽ khắc phục hoàn toàn nhược điểm của các danh sách nghệ sĩ "lệch chuẩn" trước đây nhờ việc quy định rõ ràng thời hạn áp dụng hình phạt. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm chuẩn mực đạo đức hay pháp luật, thời gian khuyến nghị hạn chế hợp tác đối với người nổi tiếng sẽ được chỉ rõ là 6 tháng, 1 năm hoặc lên đến 3 năm. Theo kế hoạch, danh sách này dự kiến sẽ được công bố công khai trên Cổng thông tin nhà sáng tạo nội dung Việt Nam bắt đầu từ đầu tháng 6.

Mặc dù Bộ Quy tắc ứng xử và "danh sách đen" không mang tính chất bắt buộc mà hoạt động dựa trên tinh thần tự nguyện và cam kết thực hiện của các bên, quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về các tổ chức, nhãn hàng và cá nhân. Tuy nhiên, sự đồng lòng tham gia của các đơn vị sẽ gửi đi một thông điệp vô cùng đanh thép, cảnh báo các nghệ sĩ và KOL rằng mọi hành vi lệch chuẩn đều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội hoạt động nghệ thuật của chính họ.

Chia sẻ tại hội nghị, NSND Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - bày tỏ quan điểm rằng việc xử phạt của các cơ quan quản lý Nhà nước chỉ là giải pháp bất đắc dĩ. Mục tiêu tối thượng của luật pháp và các quy tắc ứng xử là điều chỉnh hành vi để xây dựng một xã hội văn minh, lành mạnh chứ không phải để triệt tiêu cá nhân. Ông kỳ vọng khi Bộ Quy tắc được ban hành, mỗi cá nhân sẽ tự soi chiếu và ý thức hơn để giảm thiểu các hành vi vi phạm.

Để định hình một không gian mạng tích cực, Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số đã đề ra bốn nguyên tắc ứng xử nền tảng cốt lõi bao gồm tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh, tôn trọng sự khác biệt và có trách nhiệm với các nội dung chia sẻ. Đây được xem là kim chỉ nam áp dụng cho mọi đối tượng, từ cá nhân sử dụng mạng xã hội cho đến cộng đồng sáng tạo nội dung, doanh nghiệp và các nền tảng số.