Hé lộ “kịch bản 3 bước” trong đường dây lừa đảo chiếm đoạt hơn 71 tỷ đồng

Thời gian gần đây, hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, với thủ đoạn ngày càng được tổ chức tinh vi. Không chỉ dùng lời mời đầu tư hay kiếm tiền trực tuyến, các đối tượng còn dựng lên những mối quan hệ tình cảm giả để tạo lòng tin và kiểm soát tâm lý nạn nhân.

Với sự hỗ trợ của mạng xã hội, công nghệ và các ứng dụng nhắn tin, những kịch bản này được vận hành như một quy trình khép kín. Nạn nhân thường chỉ nhận ra mình bị lừa khi số tiền đã chuyển lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Ngày 11/8, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 48 bị cáo người Việt Nam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Đây là vụ án liên quan đến đường dây tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia có quy mô đặc biệt lớn, do người nước ngoài cầm đầu và đặt trụ sở ở nước ngoài.

Đường dây được vận hành theo “kịch bản 3 bước”

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An, năm 2022, một người nước ngoài tên Châu Chủng, chưa xác định rõ lai lịch, thành lập tổ chức tội phạm lừa đảo tại đặc khu KK, thuộc thành phố Myawaddy, Myanmar.

Châu Chủng sau đó câu kết với Phạm Sỹ Huynh, sinh năm 1990, trú tại xã Đại Lai, tỉnh Bắc Ninh, để điều hành và quản lý hoạt động của tổ chức.

Các đối tượng liên tục tuyển người Việt Nam đưa sang Myanmar, tổ chức đào tạo về kỹ năng thao túng tâm lý và phân chia nhiệm vụ thành từng bộ phận. Toàn bộ quy trình được triển khai qua ba giai đoạn gồm xây dựng nhân vật, tiếp cận; “cắt khách”; và “chốt khách”.

Để tăng khả năng chiếm đoạt, nhóm này còn chủ động lựa chọn mục tiêu. Nhân viên được yêu cầu tập trung vào những người đàn ông được đánh giá là thành đạt, có điều kiện kinh tế và khả năng thực hiện các giao dịch lớn, thay vì những người có thu nhập thấp.

Ở giai đoạn đầu, các đối tượng dựng lên một mối quan hệ tình cảm giả. Nhân viên tuyến đầu sử dụng tài khoản mạng xã hội với hình ảnh những phụ nữ trẻ, xinh đẹp, có cuộc sống giàu có để làm quen, trò chuyện và tạo sự gắn kết với nạn nhân.

Nhân vật giả thường giới thiệu bản thân làm kế toán, đồng thời có thêm công việc tăng tương tác và bán hàng trên sàn thương mại điện tử Lazada. Khi đã tạo được lòng tin, cuộc trò chuyện được chuyển sang Viber để các đối tượng tiếp tục dẫn dắt nạn nhân.

Sang giai đoạn thứ hai, nạn nhân được đưa vào “kịch bản kiếm tiền”. Khi mối quan hệ tình cảm đã đủ thân thiết, bộ phận “tổ trưởng” tiếp quản tài khoản với lý do nhân vật nữ bận việc và nhờ nạn nhân hỗ trợ thực hiện đơn hàng.

Nạn nhân sau đó được hướng dẫn liên hệ với bộ phận “chăm sóc khách hàng” giả, truy cập các đường link do nhóm lừa đảo cung cấp và nộp tiền để nhận hoa hồng.

Những giao dịch đầu tiên thường có giá trị nhỏ. Nạn nhân thậm chí có thể nhận lại tiền cùng khoản hoa hồng như cam kết. Việc này khiến họ tin rằng hoạt động kiếm tiền là thật và tiếp tục tham gia.

Đến giai đoạn cuối, khi lòng tin đã được củng cố, số tiền giao dịch bắt đầu tăng mạnh. Bộ phận “quản lý đội đoàn” xuất hiện, gửi những hình ảnh gợi cảm, tạo cảm giác gần gũi và gợi ý nạn nhân tặng voucher mua sắm cho “người đẹp”.

Muốn thực hiện các giao dịch này, nạn nhân tiếp tục được yêu cầu thanh toán những đơn hàng có giá trị ngày càng lớn.

Khi số tiền đã lên tới hàng trăm triệu hoặc hàng tỷ đồng, các đối tượng lại đưa ra những lý do mới như lỗi hệ thống, giao dịch bất thường, cần chứng minh tài chính hoặc phải nộp thuế để yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền.

Do đã bỏ ra một khoản tiền lớn và muốn lấy lại số tiền trước đó, nạn nhân tiếp tục làm theo hướng dẫn. Chỉ đến khi không còn khả năng chuyển tiền, họ mới nhận ra mình đã rơi vào bẫy và toàn bộ tài sản đã bị chiếm đoạt.

6 nạn nhân bị chiếm đoạt hơn 71 tỷ đồng

Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An, từ năm 2022 đến năm 2025, 48 bị cáo đã sử dụng thủ đoạn trên để chiếm đoạt tổng cộng hơn 71 tỷ đồng của 6 nạn nhân tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Đáng chú ý, một người đàn ông tại Thành phố Hồ Chí Minh bị các đối tượng thao túng và chiếm đoạt hơn 41 tỷ đồng.

Tại phiên tòa, các bị cáo bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với tình tiết tăng nặng “Phạm tội có tổ chức”. Khung hình phạt mà các bị cáo phải đối mặt là từ 12 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Vụ án cho thấy các đối tượng không dựa vào một thủ đoạn riêng lẻ mà xây dựng cả một quy trình thao túng tâm lý. Từ việc nghiên cứu, lựa chọn người có khả năng tài chính, tạo nhân vật giả và dựng quan hệ tình cảm, chúng từng bước khiến nạn nhân chuyển số tiền ngày càng lớn.

Đáng chú ý, việc cho nạn nhân nhận lại tiền trong những giao dịch ban đầu trở thành một mắt xích quan trọng để củng cố niềm tin. Khi nạn nhân đã bị cuốn sâu vào kịch bản, các đối tượng liên tục đưa ra những lý do mới nhằm yêu cầu chuyển thêm tiền.

Cảnh giác với những “mối quan hệ” trên mạng

Công an tỉnh Điện Biên khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác với những mối quan hệ quen biết qua mạng xã hội nhưng nhanh chóng phát triển thành tình cảm, nhất là khi người mới quen hướng dẫn tham gia các hoạt động kiếm tiền trực tuyến.

Những lời mời làm nhiệm vụ nhận hoa hồng, mua hàng, đầu tư hoặc yêu cầu chuyển tiền qua các đường link, tài khoản không rõ nguồn gốc đều cần được kiểm tra kỹ trước khi thực hiện.

Người dân cũng không nên tuyệt đối tin tưởng hình ảnh hay thông tin cá nhân được đăng tải trên mạng xã hội. Khi người quen qua mạng đề nghị chuyển tiền, cần xác minh rõ danh tính và mục đích giao dịch.

Đặc biệt, những lời hứa về khoản lợi nhuận dễ dàng chỉ sau vài thao tác trên điện thoại cần được nhìn nhận với sự cảnh giác cao.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ có nguy cơ bị lừa đảo, người dân cần lập tức dừng giao dịch, lưu giữ các thông tin, chứng cứ liên quan và trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý.

Một mối quan hệ ảo, lời hứa về lợi nhuận hay vài lần nhận “hoa hồng” có thể trở thành mắt xích trong một kịch bản lừa đảo được tính toán kỹ, khiến những tài sản tích lũy trong thời gian dài bị cuốn vào vòng xoáy chiếm đoạt.

QT (SHTT)