Người đứng đầu cơ sở giáo dục sẽ đối mặt với mức phạt từ 5–10 triệu đồng nếu bị xác định buông lỏng quản lý, để học sinh sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong khuôn viên trường học.

Thông tin này được bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), công bố tại hội nghị sáng 27/1 khi giới thiệu những điểm mới của Nghị định 371. Văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 31/12/2025, quy định chi tiết các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Theo đại diện Bộ Y tế, nghị định mới không chỉ xử phạt người trực tiếp sử dụng thuốc lá thế hệ mới mà còn quy trách nhiệm rõ ràng cho người đứng đầu các địa điểm cấm hút thuốc. Cụ thể, cá nhân có thẩm quyền quản lý nhưng dung túng, hoặc không áp dụng biện pháp ngăn chặn hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong phạm vi phụ trách, sẽ bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng. Trong khi đó, người trực tiếp hút thuốc bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Toàn bộ tang vật vi phạm sẽ bị tịch thu và tiêu hủy nhằm ngăn chặn tái sử dụng hoặc tuồn ra thị trường.

27-1769504766-hieu-truong-bi-phat-den-10-trieu-dong-neu-de-hoc-sinh-hut-thuoc-la-dien-tu.jpg
Ảnh minh họa: Internet

Riêng trong môi trường học đường, trách nhiệm quản lý được xác định thuộc về nhà trường. Khi cơ quan chức năng kiểm tra và phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá điện tử, hiệu trưởng – với tư cách người đứng đầu – sẽ bị xử lý nếu có căn cứ cho thấy việc quản lý lỏng lẻo, thiếu biện pháp giám sát và phòng ngừa. Đây được xem là lần đầu tiên trách nhiệm của lãnh đạo trường học trong vấn đề này được luật hóa cụ thể.

Để bảo đảm hiệu lực thực thi, thẩm quyền xử phạt không chỉ giới hạn ở lực lượng thanh tra y tế mà còn được mở rộng cho nhiều cơ quan như chủ tịch UBND các cấp, công an, quản lý thị trường, hải quan, biên phòng và cảnh sát biển. Bộ Y tế đánh giá việc phân cấp mạnh sẽ giúp phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm tại những khu vực nhạy cảm như trường học hay khu dân cư.

Ngoài xử phạt hành chính, các hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển hoặc tàng trữ trái phép thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với số lượng lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Buôn bán hàng cấm, với mức phạt cao nhất lên tới một tỷ đồng hoặc 5 năm tù, tùy mức độ vi phạm.

Các quy định siết chặt này được ban hành trong bối cảnh việc sử dụng thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam gia tăng nhanh, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên. Thống kê giai đoạn 2019–2023 cho thấy tỷ lệ học sinh từ 13–17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử tăng từ 2,6% lên 8,1%. Riêng năm 2023, cả nước ghi nhận hơn 1.200 trường hợp nhập viện do ngộ độc và các bệnh lý liên quan đến loại sản phẩm này.

Trước thực trạng đó, tại kỳ họp tháng 11/2024, Quốc hội đã thông qua chủ trương cấm hoàn toàn việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Việt Nam hiện nằm trong nhóm hơn 40 quốc gia áp dụng lệnh cấm toàn diện đối với các sản phẩm này.

Theo đánh giá ban đầu, lệnh cấm đã mang lại những tín hiệu tích cực. Bộ Công an cho biết số vụ việc liên quan đến thuốc lá điện tử trong năm 2025, đặc biệt là các vụ pha trộn ma túy, đã giảm đáng kể. Tại Bệnh viện Bạch Mai, số ca ngộ độc phải cấp cứu cũng giảm từ mức trung bình 5–6 ca mỗi tháng xuống còn 1–2 ca.