Từ tháng 9, hàng loạt quy định mới liên quan đến tiền lương, quyền lợi của lao động nữ, tuyển dụng, an sinh xã hội và hỗ trợ nạn nhân tai nạn giao thông sẽ có hiệu lực.

Theo Nghị định 283/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 10/9, người sử dụng lao động trả lương không đúng hạn, không trả hoặc trả thiếu tiền lương theo hợp đồng, tiền làm thêm giờ hoặc tiền làm việc ban đêm sẽ bị xử phạt.

Mức phạt đối với cá nhân vi phạm dao động từ 5-10 triệu đồng nếu liên quan 1-10 người lao động và tăng dần, tối đa 50 triệu đồng khi số người bị vi phạm từ 301 người trở lên. Trường hợp trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu, mức phạt từ 20-30 triệu đồng với vi phạm từ 1-10 người và có thể lên tới 75 triệu đồng nếu vi phạm từ 50 người trở lên.

Đối với tổ chức, mức phạt được áp dụng gấp đôi so với cá nhân, đồng nghĩa một số hành vi có thể khiến doanh nghiệp bị phạt đến 100 triệu đồng.

Không chỉ chịu tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải thanh toán đầy đủ phần lương còn thiếu và trả thêm tiền lãi trên khoản tiền chậm trả hoặc trả thiếu. Khoản lãi được tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất do các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.

31-1788134057-tu-thang-9-cham-tra-luong-co-the-bi-phat-den-100-trieu-dong-phai-tra-them-tien-lai
Việc bổ sung tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành phương thức chi trả an sinh xã hội hiện đại, an toàn và thuận tiện, phù hợp với tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Ảnh: Chí Hiếu

Không cho lao động nữ nghỉ đúng quy định cũng có thể bị phạt

Nghị định 283/2026 cũng quy định chế tài đối với các hành vi vi phạm quyền nghỉ ngơi của lao động nữ.

Người sử dụng lao động có thể bị phạt 10-20 triệu đồng nếu không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian "đèn đỏ" hoặc không cho người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.

Nếu chủ thể vi phạm là tổ chức, mức phạt được nhân đôi, có thể lên tới 40 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải trả tiền lương tương ứng với thời gian người lao động không được nghỉ theo quy định.

Mức xử phạt tương tự cũng được áp dụng với hành vi sử dụng người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ, làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa khi chưa được người lao động đồng ý. Việc không ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới khi hợp đồng cũ hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi cũng thuộc diện bị xử lý.

Ngoài ra, hành vi xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi cũng có thể chịu mức phạt tương tự.

Dụ dỗ, lừa gạt người lao động có thể bị phạt 75 triệu đồng

Trong lĩnh vực tuyển dụng và quản lý lao động, Nghị định 283/2026 quy định mức phạt từ 50-75 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân có hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc dùng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động.

Mức phạt này cũng áp dụng với hành vi tuyển dụng nhằm mục đích bóc lột hoặc cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trường hợp người sử dụng lao động thu tiền của người lao động khi tuyển dụng, ngoài việc bị xử phạt còn phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu.

Các hành vi như phân biệt đối xử trong lao động, sử dụng người chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với công việc bắt buộc phải có, không báo cáo tình hình thay đổi lao động hoặc không lập sổ quản lý lao động đúng quy định có thể bị phạt từ 5-10 triệu đồng.

VNeID có thể tích hợp tài khoản nhận lương hưu, trợ cấp

Một thay đổi đáng chú ý khác đến từ Nghị định 320/2026 của Chính phủ về định danh và xác thực điện tử, có hiệu lực từ ngày 28/9.

Theo đó, tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID có thể tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận tiền hỗ trợ, lương hưu, các khoản chi trả an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác.

Mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được tích hợp một tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động chính chủ, với thông tin trùng khớp với tài khoản định danh điện tử.

Tuy nhiên, việc bổ sung tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID không đồng nghĩa người dân bắt buộc phải nhận tiền theo phương thức này ngay. Nếu người thụ hưởng chưa lập tài khoản và cũng chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận, khoản an sinh vẫn được chi trả bằng các hình thức khác theo quy định hiện hành.

Trẻ dưới 6 tuổi có thể đề nghị cấp thẻ căn cước khi đăng ký khai sinh

Từ ngày 1/9, Nghị định 301/2026 của Chính phủ cũng có hiệu lực, quy định việc liên thông điện tử một số thủ tục hành chính.

Khi làm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi, người đại diện hợp pháp có thể đồng thời đề nghị cấp thẻ căn cước cho trẻ.

Thông tin trên giấy khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế cũng được tích hợp vào thẻ căn cước và tài khoản định danh điện tử của trẻ theo quy định.

Người cứu người bị tai nạn giao thông có thể được hỗ trợ

Từ ngày 1/9, quy định về chi từ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ cũng bắt đầu được thực hiện theo thông tư do Bộ Công an ban hành ngày 30/6.

Nguồn quỹ có thể hỗ trợ nạn nhân bị thương, gia đình có người tử vong gặp khó khăn về kinh tế; đồng thời hỗ trợ tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia cứu chữa, đưa người bị tai nạn đi cấp cứu và các hoạt động tuyên truyền nhằm giảm thiểu thiệt hại do tai nạn giao thông.

Nạn nhân bị thương có tỷ lệ tổn thương cơ thể trên 31% đến dưới 81% và đang gặp khó khăn về kinh tế có thể được hỗ trợ tối đa 10 triệu đồng/người/vụ việc. Gia đình có nạn nhân tử vong trong hoàn cảnh khó khăn có thể nhận tối đa 20 triệu đồng/vụ việc.

Với trường hợp nạn nhân bị thương trên 81%, Quỹ có thể hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển, với mức tối đa 100 triệu đồng/người/lần.

Đáng chú ý, những tổ chức, cá nhân trực tiếp giúp đỡ, cứu chữa hoặc đưa nạn nhân đi cấp cứu cũng thuộc diện được hỗ trợ. Mức tối đa là 10 triệu đồng đối với tổ chức và 5 triệu đồng đối với cá nhân cho mỗi vụ việc.

Các hoạt động tuyên truyền không được Nhà nước bảo đảm kinh phí cũng có thể nhận hỗ trợ tối đa tương ứng 10 triệu đồng đối với tổ chức và 5 triệu đồng đối với cá nhân. Đây là mức trần, còn số tiền thực tế sẽ được quyết định dựa trên hồ sơ, điều kiện cụ thể và quy định pháp luật.

Biên Thùy (SHTT)