"Ngủ một giấc là hết cồn": Sai lầm tai hại khiến nhiều tài xế dính án phạt dù đã tỉnh táo

Nhiều người tin rằng uống cà phê, uống nhiều nước hay vận động sẽ giúp giải rượu nhanh. Tuy nhiên, TS.BS Trần Thị Hồng Thu (Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương) khẳng định: Cơ thể người trưởng thành chỉ đào thải trung bình khoảng 12–14 gram cồn mỗi giờ.

Đây là một tốc độ ổn định và "đóng băng", gần như không có cách nào thúc đẩy nhanh hơn. Điều này có nghĩa là nếu bạn nạp vào cơ thể lượng cồn vượt quá khả năng xử lý của gan, chất độc sẽ tích lũy và "xếp hàng" chờ được đào thải, dẫn đến việc sáng hôm sau hơi thở vẫn còn nồng độ cồn.

Đồng quan điểm, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết thời gian từ lúc uống rượu đến khi xét nghiệm không còn cồn trong máu và hơi thở khác nhau ở mỗi người. Yếu tố quan trọng nhất là lượng rượu bia đã uống và nồng độ cồn trong đồ uống. Uống càng nhiều, cồn tích lũy càng cao và tồn tại càng lâu trong cơ thể.

Bên cạnh đó, tình trạng ăn uống cũng ảnh hưởng lớn. Uống rượu khi bụng đói khiến cồn được hấp thu nhanh, làm nồng độ cồn trong máu tăng mạnh trong thời gian ngắn. Những người uống rượu thường xuyên, kéo dài hoặc liên tục cũng có xu hướng đào thải cồn chậm hơn so với người ít sử dụng. Ngoài ra, mỗi người có cơ chế chuyển hóa khác nhau, nên có trường hợp cồn tồn tại lâu hơn bình thường.

“Có những người uống rượu tối hôm trước nhưng sáng hôm sau, thậm chí sau 24 giờ, xét nghiệm vẫn phát hiện nồng độ cồn trong máu và hơi thở”, bác sĩ Nguyên chia sẻ. Ngược lại, cũng có người đào thải nhanh hơn, nhưng không thể lấy đó làm chuẩn chung.

Các yếu tố bệnh lý cũng ảnh hưởng đáng kể đến quá trình này. Người mắc bệnh gan, rối loạn chuyển hóa hoặc đang dùng một số loại thuốc có thể đào thải cồn chậm hơn. Vì vậy, việc tự đánh giá đã “hết rượu” dựa trên cảm giác tỉnh táo là rất rủi ro.

Ở góc độ độc chất học, tiến sĩ Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh ethanol – thành phần chính trong rượu bia – là một chất độc đối với cơ thể. Ethanol gây tổn thương não, đặc biệt là hệ thần kinh trung ương, đồng thời tác động đến nhiều cơ quan khác. Dù ở mức nào, cồn cũng ảnh hưởng đến phản xạ và khả năng phán đoán, làm tăng nguy cơ tai nạn khi lái xe.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra khái niệm “đơn vị uống chuẩn” chứa khoảng 10 gram cồn. Lượng này tương đương một chén rượu mạnh 40 độ (30 ml), một ly vang 13,5 độ (100 ml), một vại bia hơi (330 ml) hoặc khoảng hai phần ba lon bia thông thường. Khi uống vượt quá mức này, cồn sẽ tích lũy và tồn tại lâu hơn trong máu.

Dựa trên khả năng đào thải của cơ thể, các chuyên gia khuyến cáo để nồng độ cồn trong hơi thở không vượt quá 0,25 mg/lít, nam giới không nên uống quá hai đơn vị chuẩn trong giờ đầu và không quá một đơn vị chuẩn mỗi giờ tiếp theo. Với phụ nữ, mức khuyến nghị thấp hơn, không quá một đơn vị chuẩn và cũng không quá một đơn vị trong mỗi giờ sau đó.

Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh đây chỉ là ngưỡng sinh lý tham khảo, không phải mức an toàn tuyệt đối khi lái xe. Pháp luật Việt Nam hiện quy định người điều khiển phương tiện không được có nồng độ cồn, dù ở mức nào.

“Để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng, đồng thời tránh vi phạm pháp luật, nguyên tắc tốt nhất vẫn là đã uống rượu bia thì không lái xe, và nếu đã lái xe thì tuyệt đối không uống rượu bia”, các chuyên gia khuyến cáo.