Bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam sẽ có những điều chỉnh mang tính bước ngoặt theo quy định của Luật Thuế TNCN 2025. Sự thay đổi này không chỉ nằm ở việc tăng mức giảm trừ gia cảnh mà còn ở cơ cấu lại biểu thuế, hứa hẹn giảm bớt gánh nặng tài chính đáng kể cho người nộp thuế từ tiền lương và tiền công.

Bước tiến mới trong chính sách giảm trừ gia cảnh

Căn cứ theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, điểm sáng lớn nhất trong chính sách thuế năm 2026 chính là sự điều chỉnh mạnh mẽ về mức giảm trừ gia cảnh. Cụ thể, mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế sẽ tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng mỗi tháng, đưa tổng mức giảm trừ hàng năm lên con số 186 triệu đồng. Bên cạnh đó, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được nâng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng mỗi tháng.

Song song với việc tăng mức giảm trừ, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được cải cách sâu rộng. Số bậc thuế đã được thu gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc. Các mức thuế suất mới sẽ dao động từ 5% đến 35%, trong đó mức thấp nhất 5% áp dụng cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng và mức cao nhất 35% chỉ áp dụng cho phần thu nhập vượt trên 100 triệu đồng/tháng.

09-1767925028-cach-tinh-thue-thu-nhap-ca-nhan-nam-2026-theo-muc-giam-tru-gia-canh-moi.webp
Từ năm 2026, thuế thu nhập cá nhân tiếp tục được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, nhưng mức giảm trừ gia cảnh tăng và biểu thuế được rút gọn, giúp nhiều người lao động giảm nghĩa vụ thuế so với trước.

Quy trình xác định nghĩa vụ thuế cho cá nhân cư trú

Theo Điều 8 Luật Thuế TNCN 2025, số thuế mà cá nhân cư trú phải nộp được xác định bằng cách nhân thu nhập tính thuế với thuế suất tương ứng. Trong đó, thu nhập tính thuế là phần còn lại sau khi lấy tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trừ đi các khoản thu nhập miễn thuế và các khoản giảm trừ (bao gồm giảm trừ gia cảnh cho bản thân, người phụ thuộc và các khoản bảo hiểm bắt buộc).

Thời điểm để xác định thu nhập tính thuế là lúc tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập hoặc khi người lao động thực tế nhận được tiền lương. Để hình dung rõ hơn, xét trường hợp một cá nhân có mức lương 30 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 3 triệu đồng và không có người phụ thuộc. Với quy định mới, sau khi trừ đi 15,5 triệu đồng giảm trừ bản thân và 3 triệu đồng bảo hiểm, thu nhập tính thuế của người này chỉ còn 11,5 triệu đồng. Áp dụng biểu thuế mới, tổng số thuế phải nộp sẽ là 650.000 đồng/tháng, bao gồm 500.000 đồng cho 10 triệu đầu tiên (thuế suất 5%) và 150.000 đồng cho phần 1,5 triệu còn lại (thuế suất 10%).

Quy định riêng biệt cho cá nhân không cư trú

Đối với cá nhân không cư trú, phương pháp tính thuế được thực hiện đơn giản hơn theo quy định tại Điều 21 Luật Thuế TNCN 2025. Thay vì áp dụng biểu thuế lũy tiến hay các khoản giảm trừ gia cảnh, nhóm đối tượng này sẽ chịu một mức thuế suất cố định là 20% trên tổng thu nhập nhận được từ công việc thực hiện tại Việt Nam.

Thu nhập làm căn cứ tính thuế của cá nhân không cư trú là khoản tiền lương, tiền công đã loại trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học, các khoản thu nhập miễn thuế và một số khoản phụ cấp, trợ cấp theo quy định. Việc xác định thuế suất cố định này áp dụng cho mọi nguồn thu nhập phát sinh tại Việt Nam, không phân biệt nơi chi trả tiền lương.

Sự kết hợp giữa việc nâng mức giảm trừ gia cảnh và tối giản các bậc thuế trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ chế thu thuế công bằng hơn, phù hợp với thực tế đời sống và trực tiếp gia tăng thu nhập thực tế cho đại bộ phận người lao động.