Mì gạo, bún, phở từ lâu đã trở thành những món ăn tinh bột quen thuộc trong thực đơn hàng ngày của người Việt. Tuy nhiên, đằng sau những sợi mì dai ngon, trắng sáng lại tiềm ẩn những nguy cơ sức khỏe khôn lường, đặc biệt là khi chúng chứa các loại phụ gia cấm.

Nhiều người nội trợ khi đi chợ thường rỉ tai nhau kinh nghiệm chọn mì gạo, bún hay phở phải là loại "sợi dai, giòn, chần lâu trong nước sôi không bị nát". Dưới góc độ chuyên gia dinh dưỡng, đây là một quan niệm sai lầm và cực kỳ nguy hiểm. Theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), sự "hoàn hảo" bất thường về hình thức và cấu trúc của sợi mì chính là dấu hiệu cảnh báo thực phẩm đã bị lạm dụng hóa chất.

Sự thật đằng sau sợi mì gạo "không bao giờ nát"

Trên thực tế, mì gạo nguyên chất được làm hoàn toàn từ bột gạo sẽ có những đặc tính tự nhiên rất riêng biệt: sợi mềm vừa phải, không giòn sần sật và khi trụng nước nóng lâu sẽ dễ bị bở, nát. Thậm chí, nếu để ngoài môi trường vài giờ, thực phẩm này có thể xuất hiện mùi chua nhẹ. Tiến sĩ Giang khẳng định đây không phải là nhược điểm mà là dấu hiệu của một sản phẩm không chứa chất bảo quản hay chất tạo cấu trúc công nghiệp.

Ngược lại, để đáp ứng thị hiếu thích ăn dai, nhiều cơ sở sản xuất đã đưa hàn the (borax) vào quá trình chế biến. Đây là chất bị cấm tuyệt đối trong thực phẩm vì khả năng tích lũy trong cơ thể, gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận, hệ thần kinh và gây rối loạn tiêu hóa kéo dài. Ngoài ra, các phụ gia tạo dai công nghiệp như CMC hay phosphate nếu sử dụng sai mục đích hoặc quá liều lượng cũng sẽ tạo ra gánh nặng đào thải nặng nề cho cơ thể.

589017012_2214815515666152_9146221972919176015_n.jpg
Mì gạo làm từ bột gạo nguyên chất, không phụ gia, thường có những dấu hiệu rất rõ như sợi mềm vừa. Ảnh: Trịnh Thảo

5 nhóm đối tượng cần đặc biệt cẩn trọng

Dựa trên các phân tích về độc tính của phụ gia, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang khuyến cáo 5 nhóm người sau đây nên hạn chế tối đa hoặc đặc biệt thận trọng khi sử dụng mì gạo chế biến sẵn, nhất là các loại không rõ nguồn gốc:

Đầu tiên là người mắc bệnh tiểu đường, do mì gạo tinh luyện có khả năng làm tăng đường huyết nhanh chóng, đồng thời các phụ gia đi kèm dễ gây rối loạn chuyển hóa. Kế đến là người có bệnh lý về gan và thận, bởi đây là hai cơ quan chủ chốt phải làm việc quá tải để đào thải hóa chất, khiến tình trạng bệnh dễ chuyển biến nặng.

Người cao tuổi và trẻ nhỏ cũng là nhóm nguy cơ cao do chức năng tiêu hóa, thải độc đã suy giảm hoặc cơ thể còn non nớt, dễ tích tụ độc tố. Cuối cùng, người có cơ địa dị ứng, hen suyễn hoặc bệnh tim mạch cần cảnh giác vì dễ gặp phản ứng tiêu cực với các chất tẩy và bảo quản có trong sợi mì.

Lời khuyên từ các chuyên gia dinh dưỡng là người tiêu dùng nên thay đổi tiêu chí lựa chọn thực phẩm. Hãy chấp nhận những sợi mì mềm, dễ bở như một minh chứng cho sự tự nhiên và an toàn. Ưu tiên sử dụng các loại bún, mì làm trong ngày có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng thay vì các sản phẩm có độ bền dai bất thường.

Bên cạnh đó, việc ăn đa dạng các nguồn tinh bột khác nhau và không quá lệ thuộc vào bất kỳ một loại thực phẩm chế biến sẵn nào là cách tốt nhất để giảm thiểu nguy cơ tích lũy hóa chất và bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.