Đau ngực thoáng qua, người đàn ông 44 tuổi bất ngờ ngừng tim khi chờ xét nghiệm

Bệnh nhân có tiền sử khỏe mạnh, không hút thuốc, chưa từng được chẩn đoán bệnh tim mạch. Ông tự đi bộ vào Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai vì cảm giác tức ngực thoáng qua. Triệu chứng không dữ dội, các chỉ số sinh tồn ban đầu ổn định khiến tình huống tưởng chừng ít nguy hiểm.

Khám ban đầu ghi nhận mạch 90 lần/phút, huyết áp 120/80 mmHg, không phát hiện rối loạn nhịp hay tiếng thổi tim. Điện tâm đồ chỉ xuất hiện biến đổi nhẹ, không điển hình ở các chuyển đạo trước tim, chưa gợi ý rõ tổn thương mạch vành. Người bệnh được chỉ định xét nghiệm máu, định lượng troponin T và theo dõi thêm trước khi cân nhắc cho về.

Tuy nhiên, khi đang chờ kết quả, bệnh nhân đột ngột ngã quỵ, mất ý thức và ngừng tuần hoàn. Monitor ghi nhận rung thất – dạng rối loạn nhịp có thể gây tử vong trong vài phút. Ê kíp cấp cứu lập tức ép tim, sốc điện ba lần, đặt nội khí quản và tiến hành hồi sinh tim phổi liên tục. Sau khoảng 15 phút, tuần hoàn tự nhiên được tái lập, bệnh nhân dần ổn định trở lại.

Nhận định nguyên nhân nhiều khả năng do tim mạch, các bác sĩ tiến hành hội chẩn khẩn và chuyển bệnh nhân đi chụp mạch vành. Kết quả cho thấy cầu cơ động mạch liên thất trước kèm hẹp tới 99% đoạn mạch phía sau. Tổn thương này được xác định là nguyên nhân gây rối loạn nhịp thất ác tính. Người bệnh sau đó được can thiệp đặt stent mạch vành thành công.

Sau thủ thuật, bệnh nhân được chuyển hồi sức tích cực, áp dụng hạ thân nhiệt chỉ huy trong 48 giờ, an thần, thở máy và hỗ trợ huyết động. Kết thúc liệu trình, người bệnh tỉnh táo, rút nội khí quản và hồi phục hoàn toàn, không để lại di chứng thần kinh.

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, cơ chế chính trong trường hợp này liên quan đến hiệu ứng huyết động của cầu cơ mạch vành. Ở đa số người bệnh, cầu cơ không gây triệu chứng vì dòng máu vào động mạch vành chủ yếu diễn ra ở thì tâm trương. Tuy nhiên khi tim co bóp, đoạn mạch nằm dưới cầu cơ bị chèn ép, làm giảm dòng chảy tạm thời. Đoạn phía sau dễ xuất hiện dòng chảy xoáy, gây tổn thương nội mạc và hình thành mảng xơ vữa khu trú.

Khi gắng sức hoặc căng thẳng, cầu cơ co mạnh hơn, làm rối loạn dòng máu và có thể gây thiếu máu cơ tim cấp. Trong trường hợp này, đoạn mạch hẹp nặng phía sau cầu cơ khiến vùng cơ tim thiếu máu lớn. Khi co thắt mạch vành kết hợp mảng xơ vữa không ổn định, bệnh nhân xuất hiện rung thất và ngừng tuần hoàn đột ngột.

Điểm đáng chú ý là người bệnh không có yếu tố nguy cơ rõ ràng, triệu chứng ban đầu rất mơ hồ, điện tâm đồ không điển hình, troponin ban đầu vẫn trong giới hạn bình thường. Đây là tình huống thiếu máu cơ tim đang hình thành, rối loạn nhịp ác tính xảy ra trước khi marker tim tăng.

Các bác sĩ cảnh báo người trẻ không đồng nghĩa nguy cơ thấp. Những tổn thương như cầu cơ kèm xơ vữa khu trú rất khó phát hiện nếu chỉ dựa vào điện tâm đồ và xét nghiệm máu. Vì vậy, không nên chủ quan với đau ngực dù nhẹ, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện đột ngột. Việc đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và can thiệp tim mạch kịp thời có thể quyết định sự sống còn của người bệnh.