Người đàn ông mắc ung thư phổi giai đoạn cuối dù không hút thuốc, uống rượu: Nguyên nhân đến từ thói quen ngủ rất thường gặp

Câu chuyện về một người đàn ông trung niên có lối sống cực kỳ điều độ, không chạm đến một điếu thuốc hay giọt rượu nào nhưng lại bàng hoàng nhận kết luận "ung thư phổi giai đoạn cuối" đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những sát thủ vô hình ngay trong chính ngôi nhà của chúng ta. 

Khi các bác sĩ đi sâu vào tìm hiểu thói quen sinh hoạt, đặc biệt là các hoạt động diễn ra vào ban đêm, những sự thật đáng ngại về sự tổn thương hệ hô hấp mới dần được phơi bày.

Thực tế cho thấy, không hút thuốc không đồng nghĩa với việc bạn hoàn toàn an toàn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có tới 10% đến 20% bệnh nhân ung thư phổi toàn cầu là người chưa từng hút thuốc. Những nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, từ ô nhiễm không khí trong nhà, khí radon, khói bếp cho đến các yếu tố nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt kéo dài. Trong đó, không khí trong phòng ngủ, nơi chúng ta dành 1/3 cuộc đời, thường bị ô nhiễm nghiêm trọng hơn chúng ta tưởng. 

Thói quen đóng chặt cửa và bật điều hòa suốt đêm tạo ra môi trường thiếu thông gió, khiến nồng độ bụi mịn PM2.5, formaldehyde và mạt bụi tăng vọt. Thậm chí, nếu phòng vừa được sửa chữa, các chất hữu cơ bay hơi như benzene có thể tồn tại lâu ngày, âm thầm kích thích niêm mạc đường hô hấp.

Bên cạnh môi trường, các hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt cũng góp phần làm suy yếu lá phổi. Việc nấu ăn khuya như chiên, xào trong bếp kín có thể sản sinh lượng bụi mịn và khí độc tương đương với việc hít khói thuốc thụ động. 

Thêm vào đó, thói quen trùm kín đầu khi ngủ làm sụt giảm nồng độ oxy trong máu và tăng carbon dioxide, dẫn đến tình trạng stress oxy hóa cho tế bào phổi. Dù chưa có bằng chứng khẳng định trực tiếp tư thế ngủ gây ung thư, nhưng việc thông khí và tuần hoàn kém do nằm nghiêng một bên quá lâu có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạn tính.

Đáng chú ý, lối sống hiện đại với thói quen thức khuya xem phim hay chơi game cũng là tác nhân gián tiếp. Trạng thái này khiến cơ thể tiết ra nhiều cortisol, loại hormone căng thẳng gây ức chế hệ miễn dịch và làm suy giảm khả năng loại bỏ các tế bào bất thường. 

Ngoài ra, việc ăn đêm nhiều dầu mỡ rồi nằm ngay dễ dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản, khiến axit dạ dày trào lên kích thích khí quản và phế quản, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp mạn tính. Ngay cả những thiết bị hỗ trợ như điều hòa hay máy tạo độ ẩm, nếu không được vệ sinh định kỳ, cũng có thể trở thành "ổ" nấm mốc và vi khuẩn Legionella phát tán vào không khí.

Sức khỏe của phổi không chỉ nằm ở việc tránh xa thuốc lá mà còn phụ thuộc mật thiết vào môi trường sống và những thói quen hằng ngày. Chỉ bằng những thay đổi nhỏ như duy trì thông gió phòng ngủ, vệ sinh thiết bị điện máy định kỳ, từ bỏ thói quen trùm đầu khi ngủ và hạn chế ăn đêm, chúng ta đã có thể tạo ra một rào chắn bảo vệ vững chắc cho hệ hô hấp về lâu dài.