Đề thi ngữ văn lớp 10 ở Lạng Sơn gây tranh cãi vì dẫn nguồn từ trang mạng không kiểm duyệt

Sáng 26/5, thí sinh tại Lạng Sơn bước vào bài thi ngữ văn, môn thi đầu tiên của kỳ tuyển sinh năm nay. Đề thi sử dụng bài thơ “Mẹ” của nhà thơ Viễn Phương làm ngữ liệu. Tuy nhiên, điều khiến nhiều giáo viên băn khoăn là nguồn trích dẫn của bài thơ lại được ghi từ website thivien.net.

Trao đổi với Dân Trí, một giáo viên THPT tại TPHCM cho rằng việc sử dụng nguồn từ một trang web không chính thống trong đề thi tuyển sinh cấp tỉnh là chưa phù hợp. Theo giáo viên này, các trang mạng không có bộ phận kiểm duyệt nội dung sẽ rất khó đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của văn bản, đặc biệt với tác phẩm văn học nổi tiếng.

Vị giáo viên phân tích rằng chỉ cần một chi tiết sai lệch so với nguyên tác cũng có thể làm thay đổi ý nghĩa và tinh thần của bài thơ. Để minh chứng, giáo viên dẫn lại một nguồn in khác của bài thơ “Mẹ” trong cuốn “Nhà văn và tác phẩm trong nhà trường, Viễn Phương, Thanh Hải, Nguyễn Khoa Điềm” do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành năm 1999. Theo tài liệu này, câu thơ thứ ba được ghi là “hương bay”, trong khi nguồn trên thivien.net lại là “hương hoa”.

Theo nhiều giáo viên, việc lựa chọn ngữ liệu cho đề thi môn ngữ văn cần đảm bảo tính khoa học và minh bạch. Các văn bản được sử dụng nên lấy từ sách có đầy đủ thông tin về nhà xuất bản, năm xuất bản và số trang cụ thể. Trong trường hợp sử dụng nguồn từ báo chí hoặc internet, cần ưu tiên các cơ quan báo chí chính thống và phải ghi rõ thời gian truy xuất thông tin.

Một giáo viên tham gia tập huấn chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cũng cho rằng nguồn dẫn là căn cứ quan trọng để đánh giá độ tin cậy của văn bản. Theo giáo viên này, tài liệu in vẫn được xem là nguồn ngữ liệu có độ tin cậy cao nhất, trong khi các nguồn internet có thể bị chỉnh sửa hoặc thay đổi nội dung theo thời gian.

Ngoài ra, giáo viên cho rằng khi trích dẫn nguồn từ internet, đề thi cần ghi đầy đủ tên tác giả, tên bài viết, đường dẫn URL và thời điểm truy xuất để đảm bảo tính rõ ràng và chuyên nghiệp. Đối chiếu với những yêu cầu này, đề thi ngữ văn lớp 10 năm 2026 của tỉnh Lạng Sơn được nhận xét là còn thiếu sự tường minh trong cách dẫn nguồn.

Dù hiện nay Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa ban hành quy định cụ thể về nguồn trích dẫn ngữ liệu trong đề thi ngữ văn, nhiều ý kiến cho rằng kỹ năng dẫn nguồn vẫn là yêu cầu cần thiết đối với giáo viên cũng như đội ngũ xây dựng đề thi.

Theo nhận định từ giới chuyên môn, cách ghi nguồn không chỉ phản ánh độ tin cậy của ngữ liệu mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp của người ra đề.