Kỳ vọng về một đợt hạ lãi suất trong giai đoạn cuối năm đang dần khép lại khi các định chế tài chính đồng loạt nhận định mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục đi ngang, thậm chí thời điểm "hạ nhiệt" thực sự có thể phải lùi sang tận đầu năm 2027.

Sau chuỗi ngày tăng liên tục từ đầu năm, thị trường tài chính trong nước dù đã ghi nhận những tín hiệu tích cực về sự ổn định. Mặc dù vậy, giới phân tích cho rằng cơ hội để chi phí vốn đảo chiều giảm ngay trong năm nay vẫn cực kỳ mong manh, bởi cả rào cản từ nền kinh tế nội địa lẫn các biến số quốc tế đều chưa hội tụ đủ điều kiện thuận lợi.

Mốc hạ lãi suất lùi sang năm 2027

Trong báo cáo phân tích mới nhất, Công ty Chứng khoán VNDirect đã chính thức lùi mốc thời gian dự báo giảm lãi suất sang đầu năm 2027, thay vì kỳ vọng hạ dần từ quý IV năm nay như công bố một tháng trước — thời điểm Fed chưa đưa ra quyết định nâng lãi suất thêm 0,25 điểm %. Nhóm chuyên gia nhận định Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ thực sự có dư địa điều hành thoải mái hơn khi áp lực từ thị trường quốc tế lắng xuống.

Cùng góc nhìn thận trọng, khối phân tích kinh tế và thị trường tài chính của Techcombank đánh giá khoảng trống để hạ thêm lãi suất hiện không còn nhiều, đồng thời giữ nguyên dự báo mặt bằng hiện tại sẽ duy trì đi ngang đến hết năm. Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cũng đưa ra nhận định tương tự. 

25-1790326722-ap-luc-de-nang-lai-suat-cho-vay-kho-co-co-hoi-dao-chieu-trong-nam-nay
Ảnh minh họa: Internet

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam cảnh báo các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới nhiều khả năng phải giữ lãi suất ở mức cao, thậm chí tiếp tục thắt chặt nếu lạm phát diễn biến phức tạp, qua đó gây thêm sức ép lên thanh khoản và mặt bằng lãi suất trong nước.

Trên thực tế, dữ liệu từ NHNN phản ánh xu hướng chi phí vốn vẫn chưa ngừng tăng. Tính đến tháng 8, lãi suất huy động cao nhất ở kỳ hạn 6–12 tháng đã chạm mốc 8%/năm, còn các kỳ hạn trên 24 tháng lên tới 8,1%/năm (tăng 0,2 điểm % so với tháng 7). 

Lãi suất cho vay bình quân cũng đã vọt lên 10,7%/năm, tăng gần 2 điểm % so với thời điểm cuối năm ngoái. Ngay cả nhóm lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, xuất khẩu, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng ghi nhận mức lãi suất ưu đãi đụng trần 4%/năm.

Hai chiếc "phanh hãm" từ nội tại

Theo các chuyên gia Techcombank, có hai điểm nghẽn chính kìm chân đà giảm của lãi suất. Đầu tiên là áp lực lạm phát đang hiển hiện rõ khi CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45% và lạm phát cơ bản đạt 4,42%, áp sát mục tiêu kiểm soát 4,5%. 

Thứ hai là nhu cầu vốn bùng nổ để tài trợ cho các dự án hạ tầng và đầu tư trọng điểm, buộc hệ thống ngân hàng phải duy trì năng lực huy động ở mức cao tương ứng nhằm đáp ứng tốc độ tăng trưởng tín dụng cuối năm.

Về bài toán thanh khoản hệ thống, VNDirect đánh giá dù đã có dấu hiệu cải thiện nhưng tính bền vững vẫn cần thêm thời gian. Những giải pháp hỗ trợ như điều chỉnh cách tính tỷ lệ LDR hay nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn dù đã đi vào cuộc sống khoảng hai tháng nhưng hiệu ứng giải phóng nguồn vốn chưa thể hiện đầy đủ. 

Mặt khác, việc Ngân sách Nhà nước trong tháng 8 lần đầu chuyển sang chi vượt thu là tín hiệu tốt, song cần được duy trì liên tục kết hợp với việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công vào cao điểm cuối năm thì mới có thể trở thành điểm tựa vững chắc cho thanh khoản.

Gánh nặng từ chính sách của Fed và áp lực tỷ giá

Nằm ngoài tầm kiểm soát trong nước, chính sách tiền tệ của Fed vẫn được xem là biến số khó lường nhất. KBSV dự báo ngân hàng trung ương Mỹ nhiều khả năng sẽ bồi thêm một đợt tăng 0,25% lãi suất trong quý IV, trong bối cảnh cơ quan này nâng dự báo lạm phát PCE năm 2026 và lùi mốc kéo lạm phát về 2% sang năm 2029. 

Bên cạnh đó, đà tăng trưởng khả quan của kinh tế Mỹ cùng dự báo giá dầu có thể quay lại ngưỡng 9x USD/thùng do căng thẳng Trung Đông sẽ tiếp tục tiếp sức cho đồng USD. Dù vậy, mức tăng của USD được kỳ vọng không quá gay gắt do các ngân hàng trung ương lớn khác cũng đang quyết liệt thắt chặt tiền tệ.

Tại Việt Nam, sức ép tỷ giá từ bên ngoài hiện được cân bằng nhờ dòng ngoại tệ dồi dào từ kiều hối, vốn FDI giải ngân cùng triển vọng nâng hạng thị trường vốn. Nhờ chênh lệch lãi suất VND/USD duy trì ở trạng thái dương, tỷ giá USD/VND đến cuối năm 2026 được dự báo sẽ giữ nhịp đi ngang so với cuối năm 2025.

Tuy nhiên, mối quan hệ hữu cơ giữa lãi suất và tỷ giá khiến các nhà điều hành khó có thể tách rời hai yếu tố này. Mức chênh lệch lãi suất dương hiện tại chính là "bệ đỡ" quan trọng giúp kích thích việc nắm giữ đồng Việt Nam và thu hút ngoại tệ. Nếu khoảng cách lãi suất này bị thu hẹp do hạ lãi suất trong nước, lực đỡ cho tỷ giá sẽ suy yếu, từ đó tạo áp lực dội ngược trở lại, khiến mặt bằng lãi suất cho vay càng khó có cơ hội hạ nhiệt trong ngắn hạn.

PN (SHTT)