Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm đang thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng kinh doanh nhỏ lẻ. Dù mức đề xuất mới cao gấp 5 lần hiện tại, nhiều hộ vẫn bày tỏ lo ngại vì cho rằng con số này chưa phản ánh đúng thực tế hoạt động, đặc biệt với những ngành có biên lợi nhuận thấp.

Ngưỡng 500 triệu đồng có thực sự hợp lý?

Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất nâng doanh thu chịu thuế từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng mỗi năm. Mức này là phần doanh thu được loại trừ trước khi tính thuế theo tỷ lệ. So với đề xuất trước đó, con số mới đã tăng 2,5 lần. Đồng thời, hộ kinh doanh cũng được phép lựa chọn tính thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15%.

Đối với chị Hoàng Thị Huế, người buôn bán tạp hoá trong ngõ nhỏ ở Kim Liên (Hà Nội), đây là tin khiến chị phần nào thở phào. Cửa hàng của chị đạt doanh thu khoảng 800 triệu đồng mỗi năm nhưng lợi nhuận chỉ trích từ vài trăm đến vài chục nghìn đồng cho mỗi mặt hàng. Dù vậy, chị vẫn mong mức miễn thuế có thể cao hơn, bởi thu nhập của cả gia đình đều gắn với cửa hàng nhỏ này.

Nhiều hộ quy mô nhỏ cho biết họ sẽ likely tiếp tục nộp thuế theo tỷ lệ trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng như hiện nay. Anh Lê Minh Tùng, chủ quầy bánh mì ở quận Hai Bà Trưng, chia sẻ rằng phương án tính thuế dựa trên thu nhập có thể khiến anh thiệt thòi vì phần lớn chi phí không có hóa đơn để chứng minh.

1.jpg
Cùng mức doanh thu, hộ kinh doanh ở các ngành có mức sinh lời khác nhau.

Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Kế toán Thuế Keytas, mức 500 triệu đồng chỉ là bước khởi đầu phù hợp. Nếu được thông qua, khoảng 2,3 triệu trong tổng số 2,54 triệu hộ kinh doanh hiện nay sẽ không phải nộp thuế – tương đương gần 90%. Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng chính sách vẫn chưa đề cập đến hỗ trợ cần thiết cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ, trong khi chi phí tuân thủ như máy tính tiền, phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử hay chữ ký số có thể lên tới 20 triệu đồng – một con số rất đáng kể với nhóm kinh doanh nhỏ.

Không nên “cào bằng”, cần linh hoạt theo từng ngành

Ông Tuấn cũng so sánh với một số quốc gia trong khu vực và cho rằng mức ngưỡng miễn thuế của Việt Nam vẫn còn thấp nếu đặt cạnh các nước có điều kiện tương đồng. Theo ông, ngưỡng này nên ở mức tối thiểu 750 triệu đồng để mang lại ý nghĩa hỗ trợ thực chất, giúp hộ kinh doanh có thêm dư địa phát triển thay vì chỉ tập trung vào thu ngân sách trước mắt.

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Hồ Ngọc từ ATC Academy nhận định việc nâng ngưỡng lên 500 triệu đồng mới chỉ là bước tiến ban đầu, bởi mức doanh thu không phản ánh đúng sự khác biệt về cấu trúc chi phí của từng ngành nghề. Nếu áp dụng chung một ngưỡng, nhóm lợi nhuận thấp sẽ gánh nặng hơn, trong khi nhóm lợi nhuận cao lại hưởng lợi.

Ông Ngọc đề xuất xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế dựa trên lợi nhuận ròng trung bình của từng ngành. Với mức thu nhập ròng tối thiểu 186 triệu đồng/năm (tương ứng với mức giảm trừ của người lao động), có ngành thương mại phải đạt doanh thu đến 3,7 tỷ đồng mới đạt lợi nhuận này do biên lợi nhuận chỉ 5%. Trong khi đó, ngành dịch vụ với biên lợi nhuận 20% chỉ cần doanh thu khoảng 930 triệu đồng.

Việc phân loại theo nhóm ngành – như dự thảo đã bước đầu đề cập – được đánh giá là hướng đi phù hợp để chính sách công bằng và sát thực tế hơn. Nhóm thương mại có thể áp dụng ngưỡng cao nhất, còn nhóm dịch vụ hoặc cho thuê tài sản – vốn có biên lợi nhuận cao – sẽ có ngưỡng thấp hơn.

Một chính sách lớn, nhưng vẫn cần hoàn thiện

Dù đề xuất mới được kỳ vọng sẽ giúp phần lớn hộ kinh doanh giảm bớt áp lực thuế, nhiều ý kiến vẫn cho rằng cần đánh giá kỹ tác động trên từng mô hình kinh doanh cụ thể. Khả năng chi trả, chi phí tuân thủ và sự khác biệt lợi nhuận giữa các ngành là yếu tố then chốt để chính sách thực sự tạo điều kiện – thay vì gây thêm rào cản.

Ngưỡng 500 triệu đồng được xem là bước tiến đáng kể, nhưng để phù hợp hơn với thực tiễn, các chuyên gia đều chung nhận định rằng chính sách cần tiếp tục điều chỉnh theo hướng linh hoạt, có phân nhóm ngành nghề, và đảm bảo tính hỗ trợ cho những hộ kinh doanh nhỏ vốn đang là trụ cột sinh kế của hàng triệu gia đình.