Đại án đưa lao động sang Hàn Quốc: Lời bào chữa "hoàn toàn trong sáng" của cựu Cục trưởng và chi tiết số tiền tỷ nhận từ doanh nghiệp

Phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Bá Hoan cùng các đồng phạm liên quan đến hành vi "Nhận hối lộ" trong chương trình đưa lao động sang Hàn Quốc theo diện visa E7 tiếp tục nóng lên trong ngày làm việc 19/8.

Chiêu trò tạo "rào cản" thẩm định và lý do "hoàn toàn trong sáng"

Theo bản cáo trạng, cựu Cục trưởng Tống Hải Nam là người trực tiếp báo cáo và nhận được sự đồng ý của cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan để xây dựng, áp dụng "Quy trình" thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng và chuẩn bị nguồn lao động đi Hàn Quốc làm việc trong ngành đóng tàu theo diện visa E7 trái quy định.

Để thực hiện, tháng 10/2022, Nam chỉ đạo Phó Cục trưởng Nguyễn Gia Liêm và Trưởng phòng Hàn Quốc Lê Thanh Hà xây dựng quy trình. Đến tháng 2/2023, quy trình chính thức được trình lên, trong đó cài cắm yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp "Giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức của MOTIE (Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc)" hoặc tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng. Cơ quan tố tụng xác định đây là những loại giấy tờ mà doanh nghiệp Việt Nam không thể tự xin xác nhận từ phía Hàn Quốc. Rào cản vô lý này được tạo ra nhằm buộc các đơn vị phải chi tiền "bôi trơn" để cán bộ Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) can thiệp, hỗ trợ xin xác nhận và duyệt nhanh hồ sơ.

Tuy nhiên, đối diện với các câu hỏi từ HĐXX, bị cáo Tống Hải Nam lại cho rằng mục đích ban đầu khi thiết lập quy trình là "hoàn toàn trong sáng" nhằm ngăn chặn tình trạng người lao động bị các công ty lừa đảo sang Hàn Quốc — một vấn đề rất nhức nhối thời điểm đó. Cựu Cục trưởng thanh minh rằng bản thân không trực tiếp tham gia họp xây dựng mà chỉ kiểm tra sau khi quy trình hoàn tất, đồng thời phân trần do quá trình triển khai bộc lộ khó khăn khiến các doanh nghiệp hiểu lầm đây là rào cản nên đã chủ động đưa tiền.

Nam khẳng định không gợi ý hay đòi hỏi, mà chỉ nghĩ số tiền nhận từ doanh nghiệp vào các dịp lễ, Tết hay sau khi giải quyết thủ tục là khoản "cảm ơn" vì đã hỗ trợ làm nhanh hồ sơ. Bị cáo cũng nhấn mạnh mọi hồ sơ đều được rà soát kỹ lưỡng, không có sai phạm nào bị bỏ qua. Dù vậy, trước những bằng chứng không thể chối cãi, cựu Cục trưởng thừa nhận việc nhận tiền là hoàn toàn sai trái.

Hàng tỷ đồng "lót tay" và lời thừa nhận của cựu Phó Cục trưởng

Kết quả điều tra làm rõ, trong khoảng thời gian từ năm 2021 đến tháng 4/2025, ba doanh nghiệp gồm Hoàng Long, Sona và Incoop 3 đã phải chi tổng cộng 281.800 USD và 190 triệu đồng cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, Tống Hải Nam cùng một số cán bộ Cục QLLĐNN để được cấp phiếu thực hiện đơn hàng cho 548 lao động diện visa E7.

Trong số này, riêng Tống Hải Nam đã có 11 lần nhận tổng cộng 74.000 USD và 100 triệu đồng (tương đương hơn 1,8 tỷ đồng) liên quan trực tiếp đến việc cấp phiếu. Ngoài ra, từ năm 2020 đến tháng 4/2025, Nam còn có tới 28 lần nhận tiền cảm ơn vào các dịp lễ, Tết với tổng số tiền lên tới 105.000 USD và hơn 1 tỷ đồng (tương đương hơn 3,5 tỷ đồng).

Cũng tại phiên xét hỏi, cựu Phó Cục trưởng Nguyễn Gia Liêm thừa nhận hành vi sai phạm và không kêu oan. Liêm khai bản thân được phân công phụ trách thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản, không trực tiếp thẩm định mà chỉ ký các văn bản sau khi cấp phòng hoàn tất thủ tục theo yêu cầu của Tống Hải Nam.

Liêm thừa nhận đã nhận tổng cộng 7.000 USD từ Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long) để hỗ trợ thúc đẩy thủ tục visa E7 và chi phí công tác. Bên cạnh đó, bị cáo nhận thêm 1.000 USD từ Nghiêm Văn Định (Giám đốc Công ty Incoop 3) và 1.000 USD từ Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona) vào các dịp lễ, Tết. Bày tỏ sự hối hận sau 40 năm công tác trong ngành, bị cáo Liêm xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt vì đã thành khẩn khai báo, nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính với mong muốn sớm được trở về cùng gia đình.