Tội phạm rửa tiền bắt tay với cán bộ ngân hàng, hệ lụy tiêu cực cho xã hội

Gần đây nhất, ngày 21/8, Công an TP Đà Nẵng đã thực hiện chuyên án 1222T, làm rõ đường dây rửa tiền 30.000 tỷ đồng. 

Hàng chục đối tượng bị khởi tố về các tội: Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng; Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức xảy ra tại Đà Nẵng và nhiều tỉnh, thành liên quan.

Điếu đáng nói, trong số những người bị khởi tố có cả những nhân viên ngân hàng. Họ bị cho là đã cấu kết với tội phạm mở tài khoản ngân hàng cho các doanh nghiệp “ma”, phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền. Ngoài ra, có một đối tượng sử dụng ví tiền điện tử USDT để nhận tiền bất hợp pháp từ Campuchia chuyển về Việt Nam cho đường dây tội phạm.

Trước đó, liên quan đến vụ án Vạn Thịnh Phát giai đoạn 2, cáo buộc của VKSND Tối cao cho rằng, sau khi thực hiện hành vi tham ô tài sản của Ngân hàng SCB và lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp, bà Trương Mỹ Lan (Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện hành vi rửa tiền, nhằm che giấu nguồn gốc tiền do phạm tội mà có.

Nhóm người này đã chuyển tiền ra khỏi Ngân hàng SCB hoặc cho các cá nhân, pháp nhân rút tiền mặt ra khỏi tài khoản nhằm cắt đứt dòng tiền để che giấu, hợp thức hóa nguồn gốc số tiền 445.748 tỷ đồng. Việc rút tiền mặt chủ yếu được thực hiện ở Ngân hàng SCB Chi nhánh Sài Gòn. Theo đó, bà Trương Mỹ Lan chỉ đạo nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng SCB Nguyễn Phương Hồng (đã mất) phối hợp với các đối tượng khác thực hiện việc rút tiền.

Hành vi rửa tiền gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh tiền tệ

Theo Tiến sĩ, luật sư  Đặng Văn Cường, hành vi rửa tiền gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế, đến an ninh tiền tệ và quá trình đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung, phòng chống tham nhũng nói riêng. Bởi vậy, nhiều quốc gia đã có Luật Phòng chống rửa tiền, có sự hợp tác quốc tế về phòng chống rửa tiền, trong đó có Việt Nam.

Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, chế tài hình sự áp dụng với hành vi rửa tiền xử lý đối với cá nhân là mức hình phạt từ 1-15 năm tù, tùy vào tính chất mức độ của hành vi phạm tội và các yếu tố khác liên quan đến hình phạt. Tội rửa tiền còn có thể áp dụng đối với cả pháp nhân thương mại phạm tội. Theo đó, mức phạt đối với pháp nhân phạm tội rửa tiền có thể là 10-20 tỷ đồng. 

Để phòng chống rửa tiền, Việt Nam đã đưa ra nhiều giải pháp trong đó có quy định về việc quản lý chặt chẽ hoạt động của doanh nghiệp, hoạt động tài chính ngân hàng, đặc biệt đã nghiêm cấm hành vi cho mượn, cho thuê tài khoản ngân hàng.

Tuy nhiên, trên thực tế, hành vi làm giả thẻ căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp “ma”, mượn, thuê tài khoản ngân hàng diễn ra khá phổ biến, là điều kiện cho các đối tượng thực hiện các hành vi rửa tiền, đặc biệt là luân chuyển tiền tệ từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại. 

Trong vụ việc xảy ra tại Đà Nẵng, các đối tượng trong đường dây rửa tiền đã làm giả thẻ căn cước công dân để thành lập nhiều doanh nghiệp, sử dụng các con dấu giả để thực hiện các giao dịch nhằm luân chuyển tiền tệ giữa các doanh nghiệp “ma” với nhau để hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp thành tiền hợp pháp ở Việt Nam . 

Điều đáng chú ý, đường dây rửa tiền này có sự tiếp tay của cán bộ ngân hàng, giúp cho việc thực hiện hành vi phạm tội diễn ra thuận lợi hơn. 

Theo đánh giá của ông Đặng Văn Cường, đường dây rửa tiền 30.000 tỷ đồng bị Công an Đà Nẵng phát hiện là vụ việc phức tạp, với số tiền đặc biệt lớn, có nhiều đối tượng tham gia, có liên quan đến yếu tố nước ngoài và tội phạm sử dụng công nghệ cao, đặc biệt là phương thức thủ đoạn phạm tội rất tinh vi, có sự giúp sức của nhiều tổ chức, cá nhân. 

Quá trình điều tra vụ án này, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ các tình tiết của vụ án, làm rõ các đối tượng có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật.

Thời gian qua, cơ quan tiến hành tố tụng liên tục phát hiện nhiều đối tượng thực hiện hành vi rửa tiền để che giấu hành vi phạm tội của nhóm tội phạm tham nhũng và chức vụ, tội phạm về kinh tế và các đối tượng lừa đảo trực tuyến.

Tiến sĩ Đặng Văn Cường cho rằng, để đấu tranh với tội phạm rửa tiền, cần phải có sự phối hợp đồng bộ của nhiều cơ quan chức năng, có sự hợp tác quốc tế một cách có hiệu quả. Đồng thời, phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động của các tổ chức tín dụng, các doanh nghiệp, kịp thời phát hiện các doanh nghiệp “ma” để xử lý theo quy định của pháp luật.