Tuyến hàng hải chiến lược eo biển Hormuz đang trở thành tâm điểm nóng nhất của kinh tế và địa chính trị toàn cầu khi những thông tin về việc thu phí đi lại đắt đỏ cùng các dự luật kiểm soát gắt gao từ phía Tehran dần được hé lộ.
12-1775967625-iran-siet-chat-yet-hau-hormuz-nghi-van-thu-phi-trieu-do-va-du-luat-kiem-soat-moi
Iran về cơ bản đã đóng cửa eo biển Hormuz kể từ khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2. Ảnh: Sana.

Theo các nguồn tin từ báo giới Mỹ và phương Tây, dù xung đột giữa Iran với liên minh Mỹ - Israel vẫn đang âm ỉ, khoảng 100 con tàu đã tìm cách vượt qua eo biển Hormuz trong tháng qua. Tuy nhiên, cái giá để đổi lấy sự bình yên qua đoạn đường dài 34km này không hề nhỏ.

Tờ Wall Street Journal dẫn nguồn từ các nhà môi giới hàng hải cho biết, các tàu không mang quốc tịch Iran đang phải đàm phán mức phí đi lại "ngầm" với chính quyền sở tại, với con số có thể lên tới 2 triệu USD cho mỗi lượt di chuyển. 

Trong một diễn biến cụ thể hơn, ông Hamid Hosseini, đại diện Liên minh các nhà xuất khẩu dầu khí Iran, tiết lộ dự định thu phí 1 USD trên mỗi thùng dầu đối với các tàu vận tải đi qua đây trong thời gian ngừng bắn. Với các siêu tàu chở dầu có sức chứa từ 1,5 đến 2 triệu thùng, mức phí này tương đương với hàng triệu USD mỗi chuyến.

Lời cảnh báo đanh thép cũng được đưa ra: bất kỳ tàu nào cố tình băng qua mà không có sự cho phép sẽ đối mặt với nguy cơ bị tiêu diệt. Hiện tại, khoảng 3.200 con tàu cùng gần 20.000 thủy thủ đang rơi vào tình trạng "mắc kẹt" tại vùng Vịnh, mòn mỏi chờ đợi một tín hiệu an toàn để thông quan.

Không dừng lại ở các thỏa thuận tạm thời, Quốc hội Iran đang ráo riết chuẩn bị một khung pháp lý chính thức nhằm biến eo biển Hormuz thành một công cụ gây áp lực bồi thường chiến tranh.

12-1775967672-iran-siet-chat-yet-hau-hormuz-nghi-van-thu-phi-trieu-do-va-du-luat-kiem-soat-moi
Vị trí eo biển Hormuz. Ảnh: BBC.

Chia sẻ với hãng tin RT, ông Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, khẳng định một dự luật mới sẽ sớm được thông qua. Theo đó, bất kỳ quốc gia nào từng gây thiệt hại hoặc phong tỏa tài sản của Iran sẽ buộc phải trả tiền bồi thường nếu muốn tiếp tục sử dụng tuyến đường này. Hệ thống quản lý mới sẽ được vận hành dựa trên các tiêu chí về an ninh, dịch vụ và an toàn môi trường.

"Thời đại họ muốn đi qua mà không phải trả giá cho những sai lầm đã qua rồi," ông Azizi nhấn mạnh. Quan chức này cũng bày tỏ thái độ hoài nghi về sự thành thực của Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran sẽ không ngần ngại hành động quyết liệt nếu có bất kỳ sai lệch nào so với các khuôn khổ đã thỏa thuận.

Kể từ khi cuộc xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, việc Iran về cơ bản đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến giá năng lượng toàn cầu chao đảo. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định trật tự tại đây sẽ "không bao giờ trở lại như cũ", đặc biệt là đối với các tàu bè liên quan đến Mỹ và Israel.

Mặc dù vậy, đặc phái viên của Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Abdul Majid Hakim Elahi, vẫn đưa ra một thông điệp có phần xoa dịu hơn khi cho rằng việc kiểm soát chặt chẽ hiện nay là hệ quả tất yếu của tình trạng chiến tranh. Ông bày tỏ sự tin tưởng rằng khi xung đột kết thúc, tuyến đường huyết mạch này sẽ được mở lại để các quốc gia cùng hưởng lợi.