Hà Nội chính thức lộ diện phương án cấm xe máy xăng: Bắt đầu từ "vùng lõi" Hoàn Kiếm

Tại cuộc họp báo thường kỳ chiều 6/4, Sở Xây dựng Hà Nội đã làm rõ lộ trình thực hiện vùng phát thải thấp (LEZ) theo Nghị quyết 57/2025 của HĐND thành phố. Theo đó, cột mốc ngày 1/7/2026 sẽ đánh dấu thời điểm bắt đầu thí điểm việc kiểm soát khí thải, cấm xe máy xăng theo khung giờ hoặc khu vực xác định. Đáng chú ý, thay vì áp dụng cho toàn bộ Vành đai 1 ngay lập tức, thành phố sẽ đi theo chiến lược "từ bé đến lớn" để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Những bước đi đầu tiên từ "trái tim" thành phố

Giai đoạn thí điểm đầu tiên sẽ tập trung vào một vành đai rất nhỏ thuộc vùng lõi quận Hoàn Kiếm. Về bản chất, khu vực phố đi bộ Hồ Gươm và vùng phụ cận vốn đã hoạt động như một vùng phát thải thấp, nay sẽ được nâng cấp và mở rộng hơn. 

Sau giai đoạn thử nghiệm kéo dài đến cuối năm 2026, lộ trình sẽ tiếp tục lan tỏa ra toàn bộ phường Hoàn Kiếm và các khu vực lân cận. Mục tiêu dài hạn là mở rộng ra hết Vành đai 1 vào năm 2028 và tiếp cận Vành đai 3 vào năm 2030, bám sát Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ.

Hệ sinh thái thay thế: Xe buýt xanh, tàu điện và xe đạp công cộng

Để giải bài toán di chuyển khi xe máy xăng bị hạn chế, Hà Nội đã chủ động nâng cao năng lực vận tải công cộng từ sớm. Hiện nay, mạng lưới giao thông tại Vành đai 1 đã sở hữu nền tảng vững chắc với hai tuyến đường sắt đô thị (Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - Ga Hà Nội) cùng 45 tuyến xe buýt trợ giá.

Thành phố cũng đang dồn lực để "xanh hóa" đội xe buýt và dự kiến tung ra hàng loạt trạm xe đạp công cộng vào quý II/2026 nhằm kết nối những mét đường cuối cùng. Đặc biệt, các tuyến buýt điện cỡ nhỏ sẽ được đưa vào vận hành để luồn lách qua những ngõ nhỏ, phố hẹp – đặc sản không gian của khu vực nội đô. Để hỗ trợ người dân từ xa, hơn 210 vị trí bãi đỗ xe tại các cửa ngõ giáp ranh vùng thí điểm đã được rà soát, cho phép người dân gửi xe cá nhân trước khi chuyển sang phương tiện xanh.

Công nghệ sạc pin và điểm tựa an sinh xã hội

Một trong những điểm nghẽn về hạ tầng là trạm sạc cho xe điện cũng đã có lời giải. Bên cạnh việc hoàn thiện khung pháp lý về phòng cháy chữa cháy cho trạm sạc dưới hầm chung cư, thành phố ưu tiên triển khai các tủ đổi pin nhỏ gọn tại không gian công cộng. Với mô hình này, người dân chỉ mất vài phút để đổi pin, vừa đảm bảo an toàn cháy nổ, vừa giải quyết được áp lực về không gian tại các khu tập thể và phố cổ chật hẹp.

Song song với hạ tầng kỹ thuật, chính sách an sinh cũng được đặt lên hàng đầu. Sở Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Khung chính sách này được thiết kế để phân loại đối tượng rõ rệt, đặc biệt chú trọng bảo vệ quyền lợi của nhóm người thu nhập thấp, đảm bảo quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh diễn ra công bằng và không để ai bị thiệt thòi.

Việc thiết lập vùng phát thải thấp không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm giảm ô nhiễm không khí theo Luật Thủ đô 2024, mà còn thể hiện quyết tâm của Hà Nội trong việc kiến tạo một môi trường sống trong lành và bền vững hơn cho tương lai.