Vụ doanh nghiệp kỷ luật nữ sinh thực tập: Trái luật, vượt thẩm quyền và có dấu hiệu bôi nhọ?

Theo báo Dân trí đưa tin, sự việc doanh nghiệp truyền thông V. (TPHCM) ban hành quyết định “kỷ luật” một nữ sinh viên thực tập đang trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội. Theo nội dung văn bản, nữ sinh bị cho là có lời lẽ thiếu tôn trọng cấp trên và vi phạm quy tắc ứng xử nội bộ, dẫn đến việc công ty ra quyết định không công nhận quá trình thực tập và thu hồi dấu mộc xác nhận.

Quyết định này được gửi tới nhà trường và còn được đăng tải trên fanpage Facebook cùng tài khoản TikTok của doanh nghiệp. Cách hành xử này khiến cộng đồng mạng phản ứng dữ dội, cho rằng doanh nghiệp cố ý “bêu tên”, gây tổn hại danh dự nữ sinh.

Trao đổi với Dân trí, dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Minh Hùng (Trưởng Văn phòng luật sư Gia Đình, Đoàn Luật sư TPHCM) khẳng định việc doanh nghiệp ban hành quyết định kỷ luật đối với sinh viên là hoàn toàn trái quy định. Luật sư nhấn mạnh rằng sinh viên thực tập không ký hợp đồng lao động, không nhận tiền công nên không hình thành quan hệ lao động với doanh nghiệp.

Theo ông Hùng, khoản 1 Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng lao động là sự thỏa thuận về việc làm có trả công, lương và quyền – nghĩa vụ kèm theo. Vì sinh viên thực tập không thỏa mãn các yếu tố này, họ không phải là người lao động và doanh nghiệp không thể coi mình là người sử dụng lao động để áp dụng kỷ luật.

Ông cũng dẫn Điều 117 Bộ luật Lao động, trong đó nêu rõ kỷ luật lao động chỉ được áp dụng với người lao động và phải nằm trong nội quy lao động hợp pháp. Các hình thức kỷ luật được liệt kê từ Điều 124 đến Điều 128 gồm khiển trách, kéo dài nâng lương, cách chức và sa thải.

“Không có quy định nào cho phép áp dụng hình thức ‘không công nhận quá trình thực tập’ hay ‘thu hồi dấu mộc’”, ông Hùng phân tích.

Luật sư khẳng định văn bản kỷ luật mà doanh nghiệp đưa ra “vượt thẩm quyền, trái pháp luật và không có giá trị pháp lý”. Đây chỉ là hành vi tự ý đặt ra chế tài, không được pháp luật công nhận.

Về thẩm quyền xác nhận thực tập, ông Hùng cho biết doanh nghiệp chỉ có quyền xác nhận dựa trên tiêu chí hoàn thành thời gian, nhiệm vụ hoặc yêu cầu mà trường đặt ra. Họ có thể từ chối xác nhận nếu sinh viên chưa hoàn thành, nhưng không thể dùng lý do đạo đức hay kỷ luật cá nhân để phủ nhận thành tích thực tập.

Trích dẫn khoản 1 Điều 93 Luật Giáo dục 2019, luật sư nhấn mạnh: Các tổ chức và doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ hoạt động thực hành, thực tập, không được tự ý áp đặt hình thức xử lý mang tính trừng phạt với người học. Đây là nguyên tắc pháp lý nhằm bảo vệ sinh viên trong môi trường trải nghiệm nghề nghiệp.

“Doanh nghiệp không có quyền áp đặt chế tài kỷ luật khi quan hệ lao động không tồn tại. Việc dựa vào lý do kỷ luật để từ chối xác nhận thực tập là trái pháp luật và vượt quá phạm vi quyền hạn”, ông Hùng nhấn mạnh thêm.

Hiện dư luận tiếp tục chờ phản hồi từ phía Trường Đại học nơi nữ sinh theo học. Nhiều ý kiến đề nghị nhà trường cần lắng nghe sinh viên, đồng thời có biện pháp bảo vệ quyền lợi, danh dự người học khi bị doanh nghiệp xử lý không đúng quy định. Sự việc đang tiếp tục gây xôn xao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.