Không đơn thuần là "rối loạn tâm thần", những cơn la hét và ngủ li bì là tín hiệu cấp cứu của não bộ. Sự nhầm lẫn trong chẩn đoán đã đẩy nữ bệnh nhân 19 tuổi tới ranh giới tử thần.

Hành trình giành giật sự sống của H. (19 tuổi, ngụ TP.HCM) bắt đầu đầy kịch tính với những biểu hiện tâm thần bất thường: la hét, ảo giác và ngủ li bì. Thay vì được tầm soát chuyên sâu, cô gái trẻ phải điều trị theo phác đồ "rối loạn tâm thần dạng phân liệt". Chính sự nhầm lẫn tai hại này đã khiến căn bệnh viêm não tự miễn bên trong âm thầm bùng phát, đẩy H. vào trạng thái nguy kịch chỉ trong thời gian ngắn.

Khi được chuyển tới Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP.HCM), bệnh nhân đã rơi vào hôn mê với rối loạn ý thức nặng. Các bác sĩ xác định H. mắc viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA (Anti-NMDAR) – "kẻ giả mạo" hoàn hảo thường đánh lừa cả người nhà lẫn nhân viên y tế bằng các triệu chứng tâm thần. Sự chậm trễ trong việc nhận diện đúng bệnh lý đã khiến hệ miễn dịch tấn công não bộ của cô gái trẻ, gây ra hàng loạt cơn co giật và suy hô hấp liên hồi.

Điều trị hồi sức cho bệnh nhân. Ảnh: Quỳnh Trần
Điều trị hồi sức cho bệnh nhân. 

Suốt hơn hai tháng tại Khoa Hồi sức tích cực, cuộc chiến giành giật sự sống của H. diễn ra vô cùng khốc liệt. Để kiểm soát các cơn co giật và sự phản ứng quá mức của cơ thể, ê-kíp đã thực hiện 7 lần thay huyết tương, duy trì thuốc ức chế miễn dịch liều cao phối hợp cùng nhiều loại thuốc chống động kinh. Dù vậy, bệnh nhân vẫn suy kiệt vì sốc nhiễm khuẩn và viêm phổi do vi khuẩn đa kháng thuốc, buộc các bác sĩ phải hội chẩn cùng Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM để quyết định "đánh cược" bằng Rituximab – phác đồ miễn dịch bậc hai.

Rituximab chính là chìa khóa đảo ngược thế trận. Từng chút một, sự tấn công ồ ạt của hệ miễn dịch được kiểm soát, các cơn co giật chấm dứt và H. dần hồi phục tri giác sau gần 3 tháng ròng rã. Ngày xuất viện, cô gái trẻ đã tỉnh táo trở lại, tự thở tốt và khép lại cuộc hành trình sinh tử đầy ám ảnh.

Bác sĩ Bùi Ngọc Tân, Khoa Hồi sức tích cực chống độc, nhấn mạnh viêm não tự miễn Anti-NMDAR là bệnh hiếm, nhưng không quá hiếm gặp ở người trẻ, đặc biệt là phụ nữ. Bệnh thường khởi phát bằng thay đổi hành vi, kích động, mất ngủ, la hét, nói nhảm hoặc ngủ li bì, dễ khiến người bệnh bị nhầm lẫn với các rối loạn tâm thần.

Bác sĩ khuyến cáo bất kỳ sự thay đổi hành vi nhanh chóng, bất thường nào cũng cần được loại trừ các bệnh lý thực thể tại chuyên khoa thần kinh thay vì chỉ tập trung vào thuốc an thần. Sau khi hồi phục, H. vẫn phải duy trì nghiêm ngặt thuốc chống động kinh, thuốc dự phòng tái phát và tuân thủ tái khám định kỳ để tránh nguy cơ di chứng nặng hoặc tử vong.