Vừa qua, ngân hàng nhà nước đã xử phạt hành chính nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng. Trong đó có nhiều cái tên đáng chú ý như Bảo Tín Minh Châu, PNJ, TP Bank, Eximbank...

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa công bố kết luận thanh tra đối với một loạt doanh nghiệp và tổ chức tín dụng liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng. Kết quả cho thấy nhiều vi phạm nghiêm trọng về chế độ báo cáo, hóa đơn, chứng từ kế toán, nghĩa vụ thuế và phòng, chống rửa tiền. Tổng số tiền xử phạt hành chính lên tới hơn 8 tỷ đồng, trong đó nhiều vụ việc đã được chuyển sang Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Công ty Bảo Tín Minh Châu là đơn vị bị xử phạt nặng nhất, với tổng số tiền 2,64 tỷ đồng. Theo kết luận thanh tra, công ty này vi phạm chế độ báo cáo giao dịch mua bán vàng miếng, bán vàng với giá cao hơn giá niêm yết, sai phạm về hóa đơn – chứng từ, kế toán, thuế và thương mại điện tử. Đáng chú ý, Bảo Tín Minh Châu còn có dấu hiệu cung cấp thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng từ doanh nghiệp khác. Đây là hành vi bị đánh giá là cạnh tranh không lành mạnh.

Công ty SJC – một trong những thương hiệu vàng hàng đầu tại Việt Nam cũng bị xử phạt 2,14 tỷ đồng do vi phạm chế độ báo cáo và các quy định về phòng, chống rửa tiền. Bên cạnh đó, Công ty DOJI bị xử phạt 1,365 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra cho thấy doanh nghiệp này từng nhận mua vàng nguyên liệu từ một số cá nhân có khối lượng giao dịch lớn bất thường, không phù hợp với nhân thân và nghề nghiệp. Có dấu hiệu cho thấy việc mua bán này nhằm trốn kê khai thuế, không xuất hóa đơn và che giấu nguồn gốc vàng. Thống đốc NHNN đã chuyển thông tin vụ việc sang Bộ Công an để điều tra.

Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) cũng bị xử phạt hơn 1,3 tỷ đồng. Mặc dù cơ bản tuân thủ một số quy định trong kinh doanh vàng miếng, PNJ vẫn bị phát hiện nhiều vi phạm như thiếu sót trong báo cáo, đưa thông tin gây nhầm lẫn, vi phạm nhãn hàng hóa và đặc biệt là sai phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền.

Cụ thể, PNJ chưa phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro, không thực hiện đầy đủ báo cáo giao dịch lớn, không kiểm toán nội bộ hoạt động chống rửa tiền và không có quy định phong tỏa tài khoản hay tạm giữ tài sản khi cần thiết. Các sai phạm liên quan đến thuế và hóa đơn của PNJ đã được NHNN chuyển sang Bộ Công an để xử lý theo quy định.

Trong nhóm tổ chức tín dụng, TPBank bị xử phạt gần 400 triệu đồng. Thanh tra phát hiện ngân hàng này cung cấp dịch vụ giữ hộ vàng nhưng không niêm phong, không ghi rõ số series vàng miếng của khách hàng. Ngoài ra, TPBank còn thu phí sai lệch, vi phạm chế độ báo cáo mua bán vàng và có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh khi đưa thông tin gây nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng. TPBank cũng vi phạm hàng loạt quy định về thuế, hóa đơn và bị yêu cầu chấm dứt ngay việc kinh doanh vàng trang sức khi chưa được NHNN cấp phép.

Eximbank cũng không tránh khỏi sai phạm khi bị phát hiện rút ngắn thao tác kiểm đếm và giao dịch vàng, dẫn đến việc khách hàng và nhân viên không thực hiện giao nhận thực tế mà chỉ ký chứng từ, tạo điều kiện giao dịch dựa trên chênh lệch giá để sinh lời. Eximbank còn vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ và lập hóa đơn sai thời điểm hoặc không lập hóa đơn cho giao dịch bán vàng miếng.

Theo đánh giá của ngân hàng nhà nước, các hành vi vi phạm nói trên không chỉ ảnh hưởng đến trật tự thị trường vàng mà còn tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng đối với hệ thống tài chính quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh vàng đang là kênh đầu tư nhạy cảm, dễ bị lợi dụng để rửa tiền và trốn thuế. Ngân hàng nhà nước đã hoàn tất hồ sơ chuyển sang Bộ Công an những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp và ngân hàng liên quan khẩn trương chấn chỉnh, khắc phục toàn bộ sai phạm, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật trong thời gian tới.

Theo An An (SHTT)