Từ tiền thân là một cơ sở kinh doanh giống cây trồng địa phương, Công ty TNHH Cây xanh Công Minh đã vươn "vòi bạch tuộc" ra hàng chục tỉnh thành, thiết lập một hệ thống chằng chịt các công ty con để thao túng đấu thầu. Vụ án đặc biệt nghiêm trọng này vừa đi đến hồi kết điều tra với việc cả Chủ tịch HĐQT và Giám đốc đều bị đề nghị truy tố.

Hành trình "lột xác" và tham vọng đa ngành

Theo hồ sơ từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Cây xanh Công Minh chính thức được thành lập vào tháng 10/2008, đặt trụ sở tại phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai (trước đây thuộc tỉnh Bình Phước cũ).

Tuy nhiên, lịch sử của doanh nghiệp này bắt đầu sớm hơn, từ ngày 28/2/2002 với tên gọi Doanh nghiệp tư nhân "Sinh vật cảnh và giống cây trồng Công Minh" do ông Nguyễn Công Minh sáng lập. Đến cuối năm 2006, đơn vị này đổi tên thành Công ty TNHH Cây xanh Công Minh, tập trung vào lĩnh vực ươm cây giống cung cấp cho thị trường.

Không dừng lại ở mảng nông lâm nghiệp, doanh nghiệp này dần thể hiện tham vọng lớn khi lấn sân sang hàng loạt lĩnh vực khác. Từ xuất phát điểm là nhân giống, chăm sóc cây, Công ty Cây xanh Công Minh đã mở rộng sang thi công nạo vét thoát nước, làm vỉa hè, sân bê tông và hệ thống điện chiếu sáng. Quy mô và tổng mức đầu tư các công trình mà công ty tham gia tăng dần đều qua từng năm.

Đáng chú ý, danh mục đăng ký kinh doanh của công ty lên tới hơn 50 ngành nghề khác nhau. Bên cạnh mảng cốt lõi là cây xanh, doanh nghiệp còn đăng ký cả sản xuất cấu kiện kim loại, xây dựng công trình đường sắt, vận tải hàng hóa đường bộ, quảng cáo và thậm chí là nghiên cứu khoa học công nghệ.

Một trong những dự án do Công ty cây xanh Công Minh thực hiện. Ảnh: Dân Trí.

Màn "thoát vai" của ông trùm và mạng lưới "quân xanh"

Bước ngoặt trong phương thức hoạt động của công ty diễn ra vào ngày 26/2/2016. Khi đó, ông Nguyễn Công Minh chuyển giao chức vụ Giám đốc và vị trí Đại diện pháp luật cho bà Lê Thị Hòa. Về mặt giấy tờ, bà Hòa là người đứng tên ký các hồ sơ pháp lý, nhưng Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an xác định đây chỉ là vỏ bọc. Trên thực tế, toàn bộ hoạt động chỉ đạo và điều hành vẫn nằm chắc trong tay ông Minh.

Giai đoạn từ năm 2017 đến tháng 6/2023 được xem là thời kỳ bành trướng mạnh mẽ nhất của hệ thống này. Ông Nguyễn Công Minh đã chỉ đạo thành lập hoặc mua lại thêm 59 công ty khác nhau. Mục đích của việc này là tạo ra một mạng lưới dày đặc để tham gia đấu thầu tại 38 tỉnh, thành phố (tương ứng với địa bàn 20/34 tỉnh, thành phố hiện nay).

Cơ quan điều tra cáo buộc ông Minh cùng các đồng phạm đã sử dụng hệ thống này để thực hiện các hành vi thông thầu, gian lận, phá vỡ tính công bằng và minh bạch. Trong số 60 công ty thuộc "hệ sinh thái" của Nguyễn Công Minh, có 34 công ty đã trúng thầu. Số còn lại được sử dụng làm "quân xanh" – những đối thủ giả mạo để lót đường, hoặc chưa được tung vào sử dụng.

Hậu quả nặng nề của "đại án"

Kết luận điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an chỉ rõ, vụ án tại Công ty Cây xanh Công Minh là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp và diễn ra trên phạm vi rộng khắp cả nước, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội.

Hậu quả từ các hành vi vi phạm quy định về đấu thầu của nhóm này đã gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước con số khổng lồ, lên tới trên 395 tỷ đồng.

Hiện tại, website của doanh nghiệp đã không thể truy cập. Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra và đề nghị truy tố 35 bị can về tội "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng". Trong danh sách này, hai cái tên đứng đầu là Nguyễn Công Minh – Chủ tịch HĐQT và Lê Thị Hòa – Giám đốc công ty, những người đã trực tiếp vận hành hệ thống thông thầu quy mô lớn này.

QT (SHTT)