Mô hình "sở hữu kỳ nghỉ" đang trở thành tâm điểm của nhiều vụ tranh chấp pháp lý khi ranh giới giữa việc mua quyền lưu trú và mua đứt một bất động sản bị làm cho mập mờ.

Mới đây, một người phụ nữ tại TPHCM đã phải nếm trái đắng khi chi ra gần 300 triệu đồng cho một hợp đồng dịch vụ lưu trú vì cứ ngỡ bản thân đang xuống tiền để mua một căn hộ nghỉ dưỡng. Vụ việc kéo dài qua hai cấp tòa đã mang lại một phán quyết rõ ràng, đồng thời là bài học đắt giá cho người tiêu dùng trước các sự kiện tiếp thị sản phẩm đầy hấp dẫn.

Xuống tiền trăm triệu vì nghĩ được sở hữu tài sản

Theo thông tin trên VietNamNet, sự việc bắt đầu vào tháng 11/2019, bà N. (ngụ TPHCM) tham dự một sự kiện giới thiệu sản phẩm do Công ty TNHH Khu du lịch Đ. tổ chức. Trước những lời tư vấn từ nhân viên, bà N. đã quyết định ký vào bản hợp đồng có tổng trị giá lên tới 556 triệu đồng. Tính đến thời điểm xảy ra tranh chấp, bà đã hoàn tất thanh toán cho doanh nghiệp số tiền 288 triệu đồng, bao gồm các khoản tiền đặt cọc, tiền trả theo tiến độ và cả chi phí quản lý thường niên cho năm 2020.

Tuy nhiên, sau một thời gian, nhận thấy quyền lợi thực tế nhận được không đúng như kỳ vọng ban đầu, bà N. đã quyết định khởi kiện Công ty Đ. ra tòa. Bà yêu cầu cơ quan xét xử tuyên bố hợp đồng đã ký là vô hiệu, đồng thời buộc phía doanh nghiệp phải trả lại toàn bộ số tiền 288 triệu đồng mà bà đã đóng.

15-1781497095-mat-trang-gan-300-trieu-dong-vi-sap-bay-map-mo-khai-niem-so-huu-ky-nghi-va-mua-can-ho
Không ít khách hàng vướng tranh chấp sau khi ký kết hợp đồng mà chưa tìm hiểu kỹ các điều khoản và bản chất của giao dịch. Ảnh minh họa: Internet

Theo lập luận của bà N., trong suốt quá trình tiếp thị, phía công ty đã cung cấp nhiều thông tin khiến bà đinh ninh rằng đây là một giao dịch mua bán tài sản và bà sẽ trở thành chủ sở hữu của một căn hộ nghỉ dưỡng. Thêm vào đó, nhân viên bán hàng còn giới thiệu sản phẩm này có đầy đủ các quyền như chuyển nhượng, cho thuê, tặng cho hoặc thừa kế, và khẳng định công ty sẽ hỗ trợ bán lại hoặc cho thuê nếu bà không có nhu cầu sử dụng.

Mọi chuyện chỉ vỡ lở khi bà N. phát hiện ra sự bất nhất trong nội dung tư vấn và yêu cầu công ty hỗ trợ bán lại sản phẩm. Khác với lời hứa hẹn ban đầu, doanh nghiệp đã từ chối, đồng thời áp mức phí chuyển nhượng từ 20 đến 35 triệu đồng. Ngoài ra, bà N. cũng cho rằng tại thời điểm ký kết hợp đồng, dự án của Công ty Đ. vẫn đang xây dựng và chưa đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trú. Các điều khoản trong hợp đồng mẫu do công ty soạn sẵn cũng bị bà cáo buộc là vi phạm pháp luật và gây bất lợi lớn cho người mua.

Doanh nghiệp phản bác, tòa án phân định rõ bản chất

Đối diện với những cáo buộc từ phía khách hàng, đại diện Công ty Đ. đã đưa ra những phản biện trái ngược. Doanh nghiệp khẳng định toàn bộ quá trình tư vấn trước khi ký kết đều được thực hiện đầy đủ, khách hàng đã được giới thiệu tổng quan về mô hình sở hữu kỳ nghỉ cũng như giải thích rõ ràng về nội dung hợp đồng và các quyền lợi kèm theo. Phía công ty nhấn mạnh bà N. hoàn toàn tự nguyện tham gia vào giao dịch, tiến hành thanh toán nhiều đợt theo tiến độ và nhận đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Từ đó, doanh nghiệp cho rằng các căn cứ mà khách hàng đưa ra để đòi hủy hợp đồng đều hoàn toàn vô cơ sở pháp lý.

Sự việc sau đó đã được đưa ra ánh sáng thông qua các phiên tòa phân định. Tại phiên sơ thẩm vào tháng 7/2022, TAND TP Nha Trang (nay là TAND khu vực 1 - Khánh Hòa) đã bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà N. khi xác định hợp đồng được ký kết hợp pháp và không thuộc trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu. Không chấp nhận kết quả, bà N. tiếp tục làm đơn kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Khánh Hòa đã đưa ra những nhận định mang tính chốt hạ về mặt bản chất của loại hình giao dịch này. Tòa khẳng định "hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ" thực chất chỉ là một dạng hợp đồng cung cấp dịch vụ lưu trú theo hình thức lặp lại định kỳ. Khách hàng hoàn toàn không trở thành chủ sở hữu của căn hộ hay biệt thự nghỉ dưỡng nào, mà chỉ được quyền sử dụng phòng trong một khoảng thời gian nhất định mỗi năm.

Về luận điểm dự án đang xây dựng đã thu tiền của bà N., Hội đồng xét xử phân tích rằng pháp luật hiện hành không cấm các bên giao kết hợp đồng cung cấp dịch vụ sẽ được thực hiện trong tương lai. Do khu nghỉ dưỡng tại thời điểm ký kết chưa đi vào hoạt động nên chưa bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện kinh doanh dịch vụ lưu trú. Do cả hai bên đều có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự, việc ký kết lại dựa trên tinh thần tự nguyện nên hợp đồng và phụ lục kèm theo hoàn toàn phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự, không bị vô hiệu.

Đáng nói hơn, sau khi đóng được 288 triệu đồng, bà N. đã không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính theo cam kết. Chiếu theo thỏa thuận đã ghi rõ trong hợp đồng, khách hàng sẽ không được hoàn lại bất kỳ khoản tiền nào đã thanh toán nếu vi phạm nghĩa vụ thanh toán này. Vì những lẽ trên, TAND tỉnh Khánh Hòa đã quyết định bác đơn kháng cáo của bà N. và giữ nguyên phán quyết của bản án sơ thẩm.