Chỉ trong ba ngày, giá xăng dầu trong nước tăng mạnh qua hai kỳ điều hành liên tiếp, có mặt hàng vọt hơn 15.000 đồng/lít. Diễn biến bất thường này xuất phát từ biến động mạnh của thị trường năng lượng thế giới và cơ chế điều hành mới.

Theo báo Dân trí, thị trường xăng dầu trong nước vừa ghi nhận đợt biến động mạnh chưa từng có. Chiều ngày 7/3, cơ quan quản lý tiếp tục công bố mức giá cơ sở mới với xu hướng tăng dựng đứng ở tất cả các mặt hàng. Đây là phiên tăng thứ 3 liên tiếp của giá nhiên liệu sau một nhịp giảm ngắn trước đó.

Cụ thể, trong kỳ điều chỉnh ngày 7/3, xăng RON 95 tăng thêm 4.700 đồng/lít, chạm mốc 27.040 đồng/lít. Xăng E5 RON 92 cũng tăng 3.780 đồng/lít, niêm yết ở mức 25.220 đồng/lít. Các mặt hàng dầu có mức biến động mạnh hơn: dầu diesel tăng 7.200 đồng/lít, dầu hỏa tăng 8.490 đồng/lít và dầu mazut tăng 3.830 đồng/kg.

Tính chung trong 3 ngày qua với 2 kỳ điều hành sát nhau, tổng mức tăng khiến người tiêu dùng ngỡ ngàng. Xăng RON 95 đã đội thêm 6.890 đồng/lít, trong khi xăng E5 RON 92 tăng tổng cộng 5.700 đồng/lít. Đặc biệt, dầu diesel đã tăng tới 10.960 đồng/lít và dầu hỏa ghi nhận mức tăng kỷ lục 15.630 đồng/lít.

gia-xang-dau
Giá xăng dầu trong nước bật tăng mạnh kỷ lục. Ảnh minh họa.

Việc điều chỉnh giá vào chiều 7/3 được coi là động thái bất thường vì không rơi vào ngày thứ Năm hàng tuần như thông lệ. Quyết định này được thực hiện dựa trên Nghị quyết 36 của Chính phủ ban hành ngày 6/3. Quy định mới cho phép thay đổi giá ngay khi giá cơ sở tăng từ 7% trở lên.

Dữ liệu từ cơ quan điều hành cho thấy giá thành phẩm xăng dầu thế giới đang ở mức rất cao. Bình quân giá xăng RON 92 đạt 109,7 USD/thùng, tăng 20,8 USD. Xăng RON 95 vọt lên 116,2 USD/thùng. Đáng chú ý, dầu hỏa tăng thêm 48 USD mỗi thùng, đẩy mức giá lên 180,9 USD/thùng chỉ trong thời gian ngắn.

Xét về tỷ lệ, mức tăng giá thế giới của xăng RON 92 là 23,4%, RON 95 là 26,3%. Các mặt hàng dầu hỏa và dầu diesel cũng lần lượt tăng 36,1% và 35,9%. Do tất cả các chỉ số đều vượt ngưỡng biến động 7% theo quy định, Chính phủ đã quyết định can thiệp giá ngay lập tức để bám sát diễn biến thị trường.

gia-xang-dau-dieu-chinh
Chỉ trong 3 ngày, giá xăng dầu trong nước tăng tới 15.000 đồng/lít.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do xung đột quân sự tại nhiều khu vực. Căng thẳng giữa Mỹ, Israel với Iran khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa. Đồng thời, cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn phức tạp, gây áp lực trực tiếp lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Bên cạnh đó, nguồn cung bị siết chặt khi nhiều nhà máy lọc dầu tại Trung Đông, Ấn Độ và Trung Quốc giảm công suất. Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Thái Lan đã hạn chế xuất khẩu để ưu tiên tiêu dùng nội địa. Tâm lý tích trữ nhiên liệu lan rộng toàn cầu cũng đẩy giá bán lên cao kỷ lục.

Cơ quan điều hành giải thích: "Các yếu tố nêu trên khiến xăng dầu trên thế giới trở nên khan hiếm, giá xăng dầu thế giới trong những ngày vừa qua tiếp tục tăng cao (trừ mặt hàng dầu hỏa sau khi tăng cao đột ngột vào ngày 4/3 thì đang có xu hướng giảm xuống)".

Nhà điều hành khẳng định sẽ tiếp tục duy trì mức chênh lệch giá phù hợp giữa xăng sinh học và xăng khoáng. Mục tiêu nhằm khuyến khích sử dụng nhiên liệu sạch và đảm bảo lợi ích giữa các bên. Bộ Công Thương sẽ tăng cường giám sát nguồn cung và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định kinh doanh.

Theo Bạch Dương (SHTT)