Diễn biến pháp lý vụ lừa đảo bán hợp đồng kỳ nghỉ: Người bị hại qua đời, ai đứng ra đòi lại tiền?

Diễn biến pháp lý vụ án lừa đảo thẻ kỳ nghỉ

Theo báo Dân trí, Công an TP Hà Nội đã chính thức khởi tố 21 vụ án hình sự và 187 bị can liên quan đến hoạt động lừa bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ du lịch. Cơ quan chức năng xác định tổng số tiền bị chiếm đoạt trong các vụ án này vượt quá 181 tỷ đồng.

Hàng trăm nạn nhân sập bẫy đường dây này, trong đó ghi nhận số lượng lớn là những người cao tuổi. Đáng chú ý, một số người đã mất sau khi mua thẻ và chưa kịp thực hiện các thủ tục đòi lại quyền lợi chính đáng.

Thực tế này làm nảy sinh vấn đề pháp lý về việc thu hồi tài sản cho người đã khuất. Nhiều gia đình lúng túng không biết ai sẽ là đối tượng hợp pháp thay mặt nạn nhân yêu cầu hoàn trả số tiền bị chiếm đoạt.

Quyền lợi của nạn nhân theo quy định tố tụng

Phân tích vấn đề này, Luật sư Quách Thành Lực (Giám đốc Công ty Luật Pháp trị, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) đã dẫn chiếu các quy định pháp luật hiện hành. Cụ thể, Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 nêu rõ bị hại là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức chịu thiệt hại tinh thần, thể chất, tài sản do tội phạm.

Đối với tội danh Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người bị hại trực tiếp là những cá nhân bị mất tiền, hiện vật do hành vi gian dối. Người mua hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ cần chủ động cung cấp hồ sơ, tài liệu để chứng minh thiệt hại.

Luật sư Quách Thành Lực khẳng định: "Trong vụ án này, những người bị lừa mua hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ có quyền cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho thiệt hại của bản thân và đề nghị được tham gia vụ án dưới tư cách bị hại. Trong trường hợp trở thành bị hại trong vụ án, họ có quyền yêu cầu các đối tượng lừa đảo hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt từ việc bán thẻ sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ.

Đối với một số trường hợp những người ký hợp đồng là người cao tuổi và đã mất, căn cứ khoản 5 Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người đại diện theo pháp luật của họ, cụ thể là những người thừa kế theo quy định của pháp luật sẽ thừa kế và thực hiện quyền và nghĩa vụ của người bị hại".

Quy trình người thân tiếp quản quyền tố tụng

Căn cứ theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, khi nạn nhân được xác định là bị hại đã qua đời, quyền và nghĩa vụ pháp lý của họ sẽ được chuyển giao cho các cá nhân thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Các đối tượng này gồm: vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi.

Nhóm người thừa kế nêu trên sẽ đại diện cho người đã khuất để đưa ra các yêu cầu bồi thường thiệt hại trực tiếp trong vụ án. Vợ, chồng hoặc con cái của nạn nhân hoàn toàn có tư cách tham gia tố tụng với vai trò người đại diện hợp pháp.

Pháp luật cũng quy định rõ phương thức tham gia khi có nhiều người cùng thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Họ có thể cùng tham gia vụ án hoặc tiến hành ủy quyền cho một đại diện duy nhất đứng ra thực hiện các quyền yêu cầu bồi thường.