-
Người mẫu Dương Yến Ngọc bị ung thư -
Hoa hậu Thanh Thủy bất ngờ xuất hiện với diện mạo khác lạ sau màn “xuống tóc”, nhan sắc gây chú ý -
Dùng túi sưởi khi ngủ, nhiều người có thể bị bỏng nặng chỉ vì thói quen này -
Hoa hậu Tiểu Vy đẹp đôi bên Erik, Hoà Minzy kêu gọi Quốc Trường tài trợ 10 tỷ -
Em rể lúc nào cũng tự hào có đất 500m², sắp mua ô tô, tới lúc mẹ tôi nhập viện cả nhà mới ngã ngửa vì sự thật -
Đa số tài xế trẻ vẫn thích dùng ô tô số sàn dù xe điện và số tự động lên ngôi -
Giá xăng tiếp tục giảm, có loại giảm gần 1.000 đồng/lít -
Angelababy bị nghi có tình mới sau 4 năm ly hôn Huỳnh Hiểu Minh, danh tính người đàn ông luôn bên cạnh gây bất ngờ -
Uống 40 chén thuốc nam sau phẫu thuật, 9 tháng sau phát hiện tiêu xương -
10 hoa hậu từng bị tước danh hiệu giữa nhiệm kỳ giống Quỳnh Anh
Thế giới
18/09/2026 06:46Chuyên gia tìm ra yếu tố gây ra trận lũ quét thảm khốc ở biên giới Nepal - Trung Quốc
Khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc vẫn đang đối mặt với hậu quả nặng nề sau trận lũ quét và dòng bùn đá xảy ra vào cuối tháng 8. Dòng lũ với tốc độ và sức tàn phá lớn đã quét qua những thung lũng núi hẹp, phá hủy nhiều thị trấn, đường sá và cầu cống, khiến ít nhất 1.300 người thiệt mạng và hơn 5.000 người mất tích.
Theo phân tích của nhóm các nhà nghiên cứu về sông băng và khoa học khí hậu thuộc World Weather Attribution (WWA), thảm họa là kết quả của một chuỗi quá trình phức tạp xảy ra gần như đồng thời.
Khối đá và băng khổng lồ lao xuống thung lũng
Ngày 26/8, một khối đá và băng khổng lồ rộng hơn 600 m tách khỏi sườn núi Langtang Lirung, lao xuống từ độ cao khoảng 2.100 m và rơi vào dòng sông phía dưới.
Vụ sạt lở giải phóng nguồn năng lượng tương đương một trận động đất mạnh khoảng 5,2 độ. Năng lượng này tạo ra dòng nước cùng lượng lớn đất đá, sau đó lao xuống với tốc độ cao.
Dòng nước mạnh khiến băng tan gần như ngay lập tức, đồng thời cuốn theo lượng lớn nước và trầm tích. Các nhà khoa học cho rằng dòng lũ còn có thể va chạm với những khối băng bị chôn vùi dưới đáy thung lũng, tiếp tục làm tăng quy mô và sức mạnh của dòng chảy.
Walter Immerzeel, nhà thủy văn học vùng núi tại Đại học Utrecht ở Hà Lan, gọi đây là “một thảm họa chưa từng có” tại dãy Himalaya.

Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu, việc giải thích thảm họa không thể chỉ dựa vào vụ sạt lở xảy ra ngày 26/8. Nhiều yếu tố đã âm thầm làm địa hình trở nên dễ tổn thương trước khi sự kiện xảy ra.
Động đất, băng tan cùng làm sườn núi suy yếu
Một trong những yếu tố nền được các chuyên gia xem xét là trận động đất mạnh 7,8 độ xảy ra tại Nepal vào tháng 4/2015. Trận động đất khi đó gây ra nhiều vụ sạt lở đá và băng ở khu vực phía nam ngọn núi, có khả năng làm suy yếu các sườn dốc.
Kể từ thời điểm đó, tỷ lệ sạt lở tại khu vực được cho là đã gia tăng.
Bên cạnh tác động địa chất, biến đổi khí hậu cũng được nhóm nghiên cứu xem xét như một yếu tố quan trọng. Tại dãy Himalaya, “đường không độ”, tức độ cao mà nhiệt độ trong khí quyển đạt 0 độ C, đang tăng khoảng 100 m mỗi thập kỷ.
Nhiệt độ tăng khiến lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở vùng núi cao suy yếu. Lớp đất này gồm băng, đá, cát và đất, có thể đóng vai trò như một chất kết dính giúp giữ ổn định sườn núi.
Khi băng tan, cấu trúc này yếu đi và nước có thể thấm sâu hơn vào các khe nứt trong đá.
“Sự tan băng vĩnh cửu làm giảm độ bền của đá và cho phép nhiều nước thấm vào sườn dốc hơn”, chuyên gia Immerzeel nhận định.
Sự thay đổi của các sông băng cũng được xem là một mắt xích trong chuỗi nguyên nhân. Báo cáo cho biết sông băng Langtang-Lirung đã mỏng đi và thu hẹp đáng kể trong những thập kỷ gần đây, đặc biệt từ sau năm 2010.
Quá trình này có thể khiến sườn núi mất ổn định hơn, đồng thời tạo thêm nước tan chảy và làm tăng khả năng nước thấm vào các vết nứt trong đá.
Thời tiết bất thường làm tăng thêm nguy cơ
Điều kiện thời tiết trước thời điểm xảy ra sạt lở cũng được cho là góp phần làm địa hình suy yếu.
Khu vực từng ghi nhận lượng tuyết rơi đặc biệt lớn vào tháng 10 và đầu tháng 11 năm ngoái. Trong khi đó, tháng 7 và tháng 8 vừa qua lại là những tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại địa phương, khiến lượng băng tuyết tan chảy gia tăng.
Dựa trên dữ liệu lịch sử và các mô hình khí hậu, nhóm nghiên cứu ước tính nhiệt độ trong tháng 7 và tháng 8 tại khu vực hiện cao hơn khoảng 1,5 độ C so với điều kiện không có tác động của biến đổi khí hậu.
Nhiệt độ trung bình năm cũng đã tăng khoảng 2 độ C, cao hơn đáng kể so với mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu.
Dù vậy, các chuyên gia chưa thể xác định rõ mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu với lượng tuyết rơi và lượng mưa tại khu vực. Một nguyên nhân là việc quan trắc thời tiết trên địa hình hiểm trở, phức tạp của dãy Himalaya vẫn còn nhiều hạn chế.
Friederike Otto, giáo sư khoa học khí hậu tại Imperial College London, cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra đã góp phần tạo nên những điều kiện thuận lợi cho thảm họa.
Một chuỗi yếu tố cùng hội tụ
Theo nhóm nghiên cứu, thảm họa cuối tháng 8 không phải kết quả của một hiện tượng thời tiết cực đoan đơn lẻ. Địa hình đã suy yếu sau động đất, sông băng thay đổi, băng vĩnh cửu tan chảy cùng các điều kiện thời tiết bất thường đã đồng thời tạo nên một chuỗi nguy cơ.
Quy mô, tốc độ và mức độ phức tạp của dòng lũ cũng khiến sự kiện này khác biệt đáng kể so với những thảm họa từng được ghi nhận trong khu vực.
Các chuyên gia cảnh báo hệ thống cảnh báo sớm hiện nay có thể không đủ khả năng cung cấp khoảng thời gian cảnh báo cần thiết đối với những sự kiện xảy ra đột ngột và diễn biến với tốc độ quá nhanh như vậy.
Thùy Dương (SHTT)
- Cuộc gặp lịch sử giữa ông Trump, ông Putin và ông Tập: 4 đồng thuận quan trọng, nhưng vắng bóng Ukraine và Trung Đông (20:41)
- Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo gỡ vướng đất tái định cư, không để người dân chịu thiệt vì sai sót của cơ quan nhà nước (20:18)
- Nam streamer đình đám thế giới quẩy cực nhiệt theo bản nhạc Việt trong bom tấn GTA VI (20:01)
- Đề xuất mới về xử phạt đèn tín hiệu: Không phạt lỗi vượt đèn vàng, tái phạm vượt đèn đỏ có thể bị phạt gấp 3 lần (1 giờ trước)
- Hàn Quốc: Nam sinh thủ khoa trường luật nghi gian lận đã tử vong, cảnh sát tìm thấy mẩu giấy 5 dòng tại hiện trường (1 giờ trước)
- Vụ nổ gas khiến 3 người tử vong tại TP.HCM: Xem xét khởi tố các cá nhân sang chiết trái phép (2 giờ trước)
- Đột kích cơ sở sơ chế hơn 7 tấn nội tạng bò bốc mùi nồng nặc, nghi dùng hóa chất tẩy rửa (2 giờ trước)
- Khối không khí lạnh tiếp tục tăng cường: Vùng núi phía Bắc rét dưới 9 độ C, miền Trung mưa lớn trên 250mm (3 giờ trước)
- Sở VH-TT TP.HCM xem xét "khóa sóng", hạn chế xuất hiện đối với nghệ sĩ lệch chuẩn (3 giờ trước)
- Phát hiện thi thể người đàn ông phân hủy bên trong hộp quảng cáo ven biển Nha Trang (3 giờ trước)