Không hỏi giá, không chọn mẫu, thanh toán số tiền lớn chỉ trong chớp mắt, một giao dịch mua 800 gram vàng đã khiến chủ tiệm lập tức trình báo công an. Phía sau thương vụ “siêu tốc” ấy là mắt xích trong đường dây rửa tiền liên quan đến lừa đảo viễn thông.

Trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và nhu cầu tích trữ gia tăng, các giao dịch giá trị lớn không còn là điều hiếm gặp. Tuy nhiên, khi một khách hàng chi tiền mua lượng vàng lớn mà không hề mặc cả hay quan tâm kiểu dáng, mọi thứ lập tức trở nên đáng ngờ.

Giữa tháng 4/2024, Công an TP Lan Châu, tỉnh Cam Túc (Trung Quốc) nhận được tin báo từ một chủ tiệm vàng về trường hợp bất thường. Một người đàn ông từ Quảng Tây bay đến Lan Châu và yêu cầu mua ngay hơn 800 gram vàng trang sức với tổng giá trị 526.000 NDT (hơn 2 tỷ đồng).

Điều khiến chủ tiệm cảnh giác không chỉ là số tiền lớn, mà còn là cách giao dịch “không giống ai”: khách không hỏi giá, không lựa chọn mẫu mã, thanh toán ba lần liên tiếp bằng thẻ ngân hàng mang tên người khác. Sau khi hoàn tất việc trả tiền, người này vẫn ở lại tiệm, chờ chỉ đạo từ xa.

27-1772166683-mua-800-gram-vang-trong-vai-phut-nguoi-dan-ong-khien-chu-tiem-bao-cong-an.png
Khách hàng mua số lượng lớn vàng trong thời gian ngắn với dấu hiệu bất thường, tiềm ẩn nguy cơ liên quan đến hoạt động rửa tiền lừa đảo viễn thông. Ảnh minh họa: Baidu

Lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt. Kiểm tra điện thoại nghi phạm, công an phát hiện các liên lạc với “cấp trên” qua ứng dụng nhắn tin ẩn danh. Qua điều tra, người đàn ông thừa nhận tham gia công việc được quảng cáo là “việc nhẹ lương cao”, thực chất là dùng thẻ ngân hàng của người khác để mua vàng nhằm che giấu dòng tiền lừa đảo qua mạng. Toàn bộ số tiền 526.000 NDT bị tạm giữ, nghi phạm bị xử lý hình sự vì hành vi che giấu và hợp thức hóa tiền phạm tội.

Trước đó không lâu, một vụ việc tương tự xảy ra tại Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang. Một người xưng họ Trần liên hệ qua WeChat để đặt mua 600 gram vàng với lý do đầu tư, nhanh chóng chuyển cọc 20.000 NDT. Sau khi cửa hàng chuẩn bị đủ hàng và nhận thêm hơn 340.000 NDT còn lại, “ông Trần” cử một người tự xưng là em trai đến nhận.

Người tới lấy vàng đeo khẩu trang kín mít, tỏ ra lúng túng. Tuy nhiên, chi tiết khiến chủ tiệm quyết định dừng giao dịch lại nằm ở nội dung chuyển khoản. Thay vì ghi rõ “tiền mua vàng”, phần ghi chú lại để “thanh toán qua lại”, trái với quy định nội bộ. Khi được yêu cầu chỉnh sửa, phía khách phản ứng gay gắt. Chủ tiệm lập tức hoàn tiền và báo cơ quan chức năng.

Kết quả điều tra xác định “ông Trần” là đối tượng lừa đảo viễn thông, còn giao dịch mua vàng chỉ nhằm rửa tiền. Người đến nhận hàng thực chất là người trung gian được thuê với thù lao nhỏ để hoàn tất khâu cuối.

Theo cảnh báo từ cơ quan chức năng Trung Quốc, vàng trở thành công cụ được tội phạm ưa chuộng do giá trị cao, dễ chuyển đổi thành tiền mặt và thuận tiện vận chuyển. Quy trình thường thấy là tiền lừa đảo được chuyển vào tài khoản trung gian, sau đó dùng để mua vàng rồi nhanh chóng bán lại hoặc chuyển đi nơi khác, khiến dòng tiền bị “biến dạng” và khó truy vết.

Đáng chú ý, nhiều người trẻ bị dụ dỗ tham gia với lời hứa thu nhập cao, không cần kỹ năng. Họ trở thành mắt xích trong chuỗi rửa tiền mà không nhận thức đầy đủ rủi ro pháp lý, cho đến khi bị bắt giữ.

Các chuyên gia tài chính nhận định, việc mua lượng vàng lớn tự thân không vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, những dấu hiệu như thanh toán bằng thẻ của người khác, nội dung chuyển khoản mập mờ, nhận hàng qua trung gian lạ mặt hay thái độ thờ ơ với giá cả đều là cảnh báo rõ ràng.

Với các cửa hàng kinh doanh vàng, bài học đặt ra là phải siết chặt quy trình kiểm soát, đặc biệt với giao dịch giá trị cao diễn ra quá nhanh và thiếu logic thương mại thông thường. Còn với người dân, những lời mời gọi “việc nhẹ lương cao” kèm yêu cầu dùng tài khoản cá nhân để giao dịch hộ người khác gần như chắc chắn là cái bẫy. Chỉ một lần tham gia cũng có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự vì hành vi hợp thức hóa tài sản do phạm tội mà có.