Chính phủ đề xuất thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về ngày 24/11 hàng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.

Sáng 20/4, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa Việt Nam. Đáng chú ý, trong nội dung tờ trình có đề xuất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương vào dịp này.

Dự thảo do Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày, được xây dựng với mục tiêu cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, đồng thời tạo thêm nguồn lực và cơ chế hỗ trợ cho lĩnh vực văn hóa. Trong đó, việc xác lập một ngày kỷ niệm chính thức được kỳ vọng sẽ trở thành dấu mốc quan trọng, góp phần tôn vinh và lan tỏa các giá trị văn hóa trong xã hội.

20-1776655703-de-xuat-lay-ngay-2411-lam-ngay-van-hoa-viet-nam-nguoi-lao-dong-co-the-duoc-nghi-huong-luong
Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Hoàng Phong

Trong quá trình thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết cơ quan này cơ bản đồng thuận với đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng quy định cho người lao động nghỉ làm hưởng lương là vấn đề liên quan trực tiếp đến pháp luật lao động, cần được xem xét trong khuôn khổ sửa đổi Bộ luật Lao động để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo lộ trình, Quốc hội dự kiến sẽ xem xét việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10 theo thủ tục rút gọn. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị nội dung liên quan đến chế độ nghỉ lễ nên được quy định trong luật này thay vì đưa vào nghị quyết riêng.

Ngoài đề xuất về Ngày Văn hóa Việt Nam, dự thảo còn đưa ra 10 nhóm chính sách trọng tâm nhằm tạo động lực phát triển văn hóa. Trong đó, ngân sách nhà nước được đề xuất bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho lĩnh vực này, đồng thời khuyến khích huy động thêm nguồn lực từ xã hội.

Bên cạnh đó, nhiều cơ chế ưu đãi cũng được đưa ra như hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng, giảm thuế và phí để hình thành các khu, cụm công nghiệp sáng tạo văn hóa. Dự thảo cũng mở rộng quyền tham gia của cộng đồng trong việc quản lý, vận hành các thiết chế văn hóa và thể thao cơ sở.

Các chính sách thuế ưu đãi đáng chú ý gồm áp dụng mức thuế giá trị gia tăng 5% đối với các lĩnh vực điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật và thể dục thể thao; miễn thuế nhập khẩu và phí hải quan cho các tác phẩm nghệ thuật giá trị cao, bảo vật quốc gia hoặc cổ vật quý hiếm được đưa về nước phục vụ trưng bày phi lợi nhuận.

Về nguồn nhân lực, dự thảo đề xuất cơ chế đãi ngộ đặc thù như đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, cho phép tuyển dụng không qua thi tuyển trong một số trường hợp, tăng phụ cấp nghề cho nghệ sĩ, nghệ nhân và hỗ trợ chuyển đổi nghề khi hết tuổi lao động.

Song song đó, Nhà nước tiếp tục đặt trọng tâm vào công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, đồng thời đẩy mạnh hoạt động sáng tạo, phổ biến các tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Công tác quảng bá hình ảnh Việt Nam ra quốc tế cũng được chú trọng thông qua các chương trình như Tuần Văn hóa Việt Nam, xây dựng khu phố Việt Nam và tổ chức trưng bày tại các bảo tàng nước ngoài.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản đồng tình với định hướng thu hút nguồn lực cho phát triển văn hóa, song đề nghị làm rõ nguyên tắc áp dụng các chính sách ưu đãi để tránh chồng chéo với quy định hiện hành, đồng thời xác định rõ tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm và bảo đảm cân đối nguồn lực.

Đối với đề xuất thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật, cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu đánh giá kỹ về mô hình tổ chức, cơ chế vận hành, cách thức huy động vốn cũng như tỷ lệ tham gia giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, đồng thời nhấn mạnh không sử dụng nguồn quỹ này để chi cho bộ máy quản lý.

Dự kiến, Quốc hội sẽ tiến hành biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết vào ngày 23/4.