Thịt nấu đông là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt mỗi khi thời tiết trở lạnh. Với vẻ ngoài trong veo, mềm thơm, dễ ăn, món ăn này thường được xem là bổ dưỡng và lành tính. Tuy nhiên, phía sau đĩa thịt đông tưởng chừng “vô hại” lại tiềm ẩn không ít rủi ro cho sức khỏe nếu sử dụng không đúng cách.

Trao đổi với phóng viên VietNamNet, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết thịt nấu đông là món giàu năng lượng và protein nhưng không thực sự “lành” như nhiều người vẫn nghĩ. Món ăn này thường được chế biến từ chân giò, bì lợn, tai, sụn, kết hợp với nấm hương và mộc nhĩ, sau đó ninh trong nhiều giờ để tạo độ đông tự nhiên.

24-1769229681-gia-tri-dinh-duong-cua-thit-nau-dong-va-nhung-nguy-co-suc-khoe-it-nguoi-ngo-toi.jpg
Món thịt đông mát miệng, dễ ăn nhưng không phải ai cũng nên sử dụng. Ảnh: Vĩnh Quyên 

Theo Tiến sĩ Giang, quá trình nấu lâu khiến collagen trong da và bì lợn chuyển hóa thành gelatin – dạng protein dễ tiêu hơn. Dù nhiều người tin rằng gelatin giúp làm đẹp da, tốt cho xương khớp, nhưng các tổng quan khoa học đã chỉ ra gelatin chỉ là sản phẩm thủy phân của collagen, được tiêu hóa tại ruột và không mang lại tác dụng “thần kỳ” như những lời quảng cáo thường thấy.

Điều đáng lo ngại hơn cả là hàm lượng chất béo bão hòa cao trong thịt nấu đông, đặc biệt khi sử dụng nhiều chân giò và giữ nguyên lớp mỡ. Theo các khuyến cáo quốc tế, việc tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa làm tăng cholesterol máu, từ đó gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Không chỉ vậy, thịt nấu đông còn chứa lượng purin đáng kể do được chế biến từ da, bì, tai và sụn – những phần mô có hàm lượng purin cao hơn thịt nạc. Purin tan hoàn toàn trong nước và không bị phá hủy khi ninh lâu. Ngược lại, sau nhiều giờ đun nấu, purin hòa tan toàn bộ vào phần nước đông, khiến món ăn này trở thành nguồn purin đậm đặc. Việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm giàu purin có thể làm tăng acid uric trong máu, khởi phát cơn gout cấp, tái phát gout và làm nặng thêm tình trạng bệnh thận mạn.

Từ những phân tích trên, Tiến sĩ Giang khuyến cáo thịt nấu đông không phù hợp với một số nhóm đối tượng. Người bị rối loạn mỡ máu, cholesterol cao; người có acid uric tăng hoặc mắc gout; bệnh nhân thận mạn; người thừa cân, béo phì đang kiểm soát cân nặng; cũng như những người có hệ tiêu hóa kém hoặc khó dung nạp chất béo cần tránh hoặc hạn chế tối đa món ăn này.

Ngay cả với người khỏe mạnh, người gầy cần bổ sung năng lượng, người hoạt động thể lực nhiều hoặc người cao tuổi không mắc các bệnh nền kể trên, việc ăn thịt nấu đông cũng cần được kiểm soát chặt chẽ. Theo khuyến nghị, mỗi lần chỉ nên ăn khoảng 50–80g, tối đa một lần mỗi tuần, đồng thời tránh ăn kèm nhiều cơm nếp, xôi hay bánh chưng để không làm tăng gánh nặng chuyển hóa.

Tiến sĩ Giang nhấn mạnh, thịt nấu đông không phải món ăn nên xuất hiện thường xuyên trong khẩu phần, đặc biệt với người có bệnh mạn tính. Nếu sử dụng, người dân nên giảm bớt da và bì, ưu tiên thịt nạc vai hoặc nạc mông ít mỡ bão hòa, tăng lượng nấm hương và mộc nhĩ, đồng thời hạn chế kết hợp với các món chiên rán nhằm giảm rủi ro cho sức khỏe.