Giữa "vòng vây lửa" Hormuz: 40.000 thủy thủ và cuộc chiến sinh tồn trong "làn sương mù" chiến tranh

Trong ba tuần qua, kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát vào ngày 28/2, vùng Vịnh đã biến thành một "khu vực hoạt động chiến tranh" đúng nghĩa. Trên một con tàu chở dầu khổng lồ dài 300 mét đang neo đậu ngoài khơi, vị thuyền trưởng cùng thủy thủ đoàn cố gắng xua tan nỗi sợ hãi bằng những trận bóng rổ hay những bộ phim dang dở. Thế nhưng, thực tại tàn khốc vẫn hiện hữu qua những tiếng nổ vang rền trên đỉnh đầu và hình ảnh cảng Fujairah bốc cháy ngùn ngụt phía chân trời.

Cuộc xung đột không chỉ diễn ra bằng vũ khí nóng mà còn bằng một "làn sương mù" tác chiến điện tử dày đặc. Hệ thống GPS bị gây nhiễu hoàn toàn, buộc các sĩ quan dày dặn kinh nghiệm phải quay về với radar và các phương pháp định vị truyền thống từ thế kỷ trước để tránh va chạm.

Sự nguy hiểm còn đến từ việc các tàu phải "ẩn mình" để sống sót. Theo dữ liệu phân tích, chỉ có khoảng 16% trong số 340 tàu tại khu vực này dám bật thiết bị phát tín hiệu vị trí (AIS). Những con tàu còn lại lầm lũi di chuyển như những bóng ma trong đêm, tìm cách men theo bờ biển Iran hoặc đi qua các đảo Larak và Qeshm với hy vọng mong manh sẽ được Tehran cho phép đi qua. Tuy nhiên, rủi ro là cực lớn khi eo biển Hormuz ở điểm hẹp nhất chỉ rộng 39km, khiến các tàu gần như không có thời gian cảnh báo trước các đợt tấn công từ đất liền.

Dù được hưởng phụ cấp nguy hiểm, nhưng đối với nhiều thủy thủ, khoản tiền này chẳng khác nào một sự mỉa mai. Một thuyền trưởng kỳ cựu chia sẻ rằng ông chỉ nhận được thêm khoảng 100 USD mỗi ngày, trong khi các thủy thủ cấp thấp chỉ có thêm 20-30 USD để đối mặt với cái chết rình rập.

Bi kịch hơn là tình cảnh của những người muốn rời đi nhưng không thể. Giao thông hàng không bị gián đoạn, và quan trọng hơn, không có ai đủ can đảm vào vùng chiến sự để thay thế họ. "Chúng tôi thực sự tuyệt vọng," Kumar, một thủy thủ trẻ người Ấn Độ đang kẹt ngoài khơi Iraq, nghẹn ngào. Con tàu của anh đang cạn kiệt nước ngọt, cả đoàn phải sống lay lắt qua ngày bằng đường và gạo, trong khi tiếng nổ mỗi đêm khiến gia đình họ ở quê nhà hoàn toàn hoảng loạn.

Hormuz không chỉ là điểm nóng quân sự mà còn là "cuống họng" của kinh tế thế giới. Việc phong tỏa tuyến đường vận chuyển 1/4 lượng dầu thô toàn cầu đã ngay lập tức gây ra những cú sốc dây chuyền. Giá dầu Brent đã tăng vọt gần 50%, vượt ngưỡng 108 USD/thùng, kéo theo sự thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng tại châu Á, châu Phi và đe dọa an ninh lương thực toàn cầu do chi phí phân bón tăng cao.

Sự hy sinh của 40.000 thủy thủ — bao gồm cả những sinh viên thực tập trẻ tuổi từ Hàn Quốc — là minh chứng rõ nhất cho sự mong manh của mạng lưới thương mại quốc tế. Như lời Jesper Kristensen, giám đốc điều hành Synergy Marine Group, nhận định: chính trong những thời khắc đen tối này, thế giới mới nhận ra tầm quan trọng của những con người thầm lặng đang vận hành mạch máu của nhân loại.