Virus Nipah tử vong tới 75% tái bùng phát, Bộ Y tế cảnh báo loại trái cây quen thuộc, bán cực nhiều ngày Tết Việt

Ổ dịch virus Nipah vừa xuất hiện trở lại tại bang Tây Bengal, Ấn Độ, khiến hệ thống y tế nước này phải đặt trong tình trạng cảnh giác cao. Đây là loại virus chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75%.

Theo cơ quan y tế địa phương, các ca nhiễm mới được ghi nhận chủ yếu là nhân viên y tế tại một bệnh viện, cho thấy nguy cơ lây truyền trong môi trường chăm sóc sức khỏe vẫn rất lớn. Hiện nguồn lây của ổ dịch đang được tiếp tục điều tra.

Virus Nipah là bệnh truyền từ động vật sang người, được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm mầm bệnh nguy cơ rất cao. Dù số ca mắc không nhiều, mỗi lần xuất hiện đều để lại hậu quả nghiêm trọng do bệnh diễn tiến nhanh, dễ biến chứng viêm não cấp và có khả năng lây từ người sang người khi tiếp xúc gần.

Theo các nghiên cứu dịch tễ, vật chủ tự nhiên mang virus Nipah là dơi ăn quả. Trong đó, loài dơi này đặc biệt ưa thích các loại trái cây chín, nhiều đường, tiêu biểu là quả chà là và một số loại trái cây nhiệt đới có hình thức tương tự. Khi dơi ăn, nước bọt và dịch tiết của chúng có thể bám lại trên bề mặt quả, trở thành nguồn lây virus sang người nếu sử dụng trực tiếp.

Giới chuyên gia cảnh báo, quả chà là tươi là loại thực phẩm có nguy cơ cao vì thường được ăn trực tiếp, không qua nấu chín. Tại Việt Nam, chà là là loại quả quen thuộc, được bày bán phổ biến tại các chợ, siêu thị và cửa hàng trái cây nhập khẩu, đặc biệt vào dịp Tết Nguyên đán với quan niệm mang ý nghĩa sung túc, ngọt lành đầu năm.

Nguy cơ lây nhiễm tăng lên nếu người dân ăn chà là hoặc các loại trái cây bị rụng, có dấu hiệu bị cắn, trầy xước hoặc không được rửa sạch, gọt vỏ. Trên thế giới, nhiều đợt bùng phát virus Nipah từng được xác định liên quan trực tiếp đến việc sử dụng thực phẩm bị nhiễm dịch tiết của dơi.

Trước nguy cơ này, Bộ Y tế Việt Nam đã phát đi cảnh báo, yêu cầu người dân đặc biệt chú ý an toàn thực phẩm, nhất là trong dịp Tết khi nhu cầu tiêu thụ trái cây tăng cao. Người dân được khuyến cáo không ăn trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn, không sử dụng các loại quả rơi xuống đất, dập nát hoặc không rõ nguồn gốc.

Bộ Y tế cũng lưu ý người dân chỉ sử dụng trái cây đã được rửa sạch, gọt vỏ trước khi ăn, hạn chế ăn trực tiếp các loại quả có nguy cơ cao nếu chưa đảm bảo vệ sinh. Tuyệt đối tránh uống các loại nước nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến, do đây cũng là con đường lây truyền virus Nipah đã từng được ghi nhận.

Bên cạnh đó, việc hạn chế tiếp xúc với dơi và động vật hoang dã, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với thực phẩm tươi sống là những biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm.

Với những người trở về từ khu vực đang có dịch, trong vòng 14 ngày nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí kịp thời.

Hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca nhiễm virus Nipah nào. Tuy nhiên, trong bối cảnh giao thương và đi lại quốc tế gia tăng, đặc biệt dịp đầu năm, ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan, nâng cao ý thức phòng bệnh, nhất là khi lựa chọn và sử dụng các loại trái cây quen thuộc trong ngày Tết.